Afbouw balanstotaal Fed begint nieuwe fase nu reverse repo's vrijwel op zijn

In dit artikel:

De Federal Reserve komt in een onzekere fase van haar balansverkleining nu de belangrijkste maatstaf voor overtollige liquiditeit – het gebruik van de overnight reverse repo‑faciliteit – vrijwel is opgebruikt. In enkele dagen tijd is het geld dat naar die faciliteit stroomt tot bijna nul gedaald, na een gestage afname vanaf een piek van ongeveer $2,6 biljoen eind 2022. De faciliteit werd vooral gebruikt door geldmarktfondsen om overtollige kasmiddelen te parkeren en helpt samen met de vergoeding die de Fed daarvoor betaalt een ondergrens te vormen voor de beleidsrente (momenteel 4,25–4,50%).

Sinds de start van quantitative tightening (QT) in 2022 heeft de Fed maandelijks staats- en hypotheekobligaties uitstromen laten plaatsvinden zonder vervanging, waardoor de balans afnam van circa $9 biljoen naar ongeveer $6,7 biljoen. Hoewel analisten altijd verwachtten dat er nog een kleine hoeveelheid gebruik van de reverse repo zou blijven — met periodieke oplevingen rond kwartaal- en maandafsluitingen — staat de faciliteit nu op niveaus die sinds het voorjaar van 2021 niet meer werden gezien (recent rond $32 miljard).

Het opdrogen van reverse repos zet de veronderstelling van Fed‑functionarissen op de proef dat er voldoende resterende liquiditeit in het banksysteem is om QT geleidelijk te laten doorgaan. Reserves in het banksysteem liggen momenteel rond $3,3 biljoen en zullen naar verwachting verder dalen; hoe laag dat kan gaan zonder dat de korte rente sterk volatiel wordt en de grip van de Fed op haar doelrente verzwakt, is onduidelijk. De vorige QT‑ronde in 2019 illustreert het risico: te snelle liquiditeitsafbouw leidde toen tot ontregeling van kortetermijnrentes en verplichtte de Fed tot tijdelijke injecties.

Als tegenhanger heeft de Fed een nieuw instrument geïntroduceerd, de Standing Repo Facility (SRF), waarmee bevoegde instellingen tijdelijk obligaties aan de Fed kunnen overdragen in ruil voor liquide middelen. De SRF is al sporadisch gebruikt bij kwartaalultimo's en bedoeld als schokdemper, maar is nog niet getest onder hoge vraag en biedt dus niet gegarandeerde zekerheid. De Fed heeft daarnaast de optie traditionele repo‑operaties te gebruiken indien nodig.

Sommige marktpartijen menen dat de omstandigheden vragen om een einde aan QT. Scott Skyrm van Curvature Securities zei: “Er is iets veranderd” — veel nieuwe staatsuitgiftes, vrijwel geen gebruik van de reverse repo en dalende bankreserves zorgen voor groeiende financieringsdruk in de repomarkt. Fed‑gouverneur Christopher Waller opperde dat reserves mogelijk tot $2,7 biljoen kunnen dalen, maar eindstand en timing blijven ongewis. Marktwaarnemers verwachten daarom dat QT mogelijk eerder moet stoppen dan gepland om markverstoring te voorkomen.