AFM: funderingsherstel voor ruim 75.000 woningeigenaren financieel onhaalbaar
In dit artikel:
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) stelt in een nieuw analyserapport dat ruim 120.000 Nederlandse woningeigenaren ernstige funderingsproblemen hebben die herstel onvermijdelijk maken. De geschatte gezamenlijke herstelopgave bedraagt ongeveer €11 miljard; het gemiddelde per woninghouder is €92.000, maar de bedragen variëren sterk: de helft van de getroffen eigenaren heeft een rekening van minstens €54.000, en voor één op de tien loopt de schade boven de €200.000.
Ruim 75.000 van deze eigenaren hebben niet genoeg liquide middelen om direct te betalen; samen ontbreekt hen circa €6 miljard. Voor ongeveer 25.000 huishoudens is ook het aantrekken van een hypotheek geen reële oplossing: bij hen overstijgt de benodigde lening de gebruikelijke financieringsruimte op basis van loan-to-value of loan-to-income. Deze groep kampt gemiddeld met een tekort van €115.000 (totaal ongeveer €3 miljard).
De problematiek treft relatief veel jongere eigenaren. Van degenen die de kosten niet zelf kunnen dragen is 16% jonger dan 35 jaar (tegenover 8% bij degenen die wél kunnen betalen); waarschijnlijk gaat het vaak om recent aangeschafte eerste koopwoningen. Jongeren hebben doorgaans minder spaargeld en hogere woonlasten in verhouding tot hun inkomen; 33% van de onder-35’ers met funderingsproblemen valt buiten de standaard hypothecaire financieringsruimte, tegenover 16% bij 67-plussers.
Wie niet kan betalen en niet kan lenen, blijft beperkt in zijn opties: of in de woning blijven wonen zonder herstel (met risico op grotere schade en onveilige situaties), of verkopen (meestal tegen een lagere prijs en soms met restschuld). Funderingsschade is niet verzekerbaar, waardoor eigenaren in principe volledig verantwoordelijk zijn voor de kosten. Veel mensen onderschatten de omvang: vier op de tien weten de kosten niet, en van hen die wel een inschatting maken denkt een tiende dat het minder dan €20.000 is — terwijl dat in werkelijkheid slechts in 3% van de gevallen klopt. Onderzoek van Vereniging Eigen Huis toont ook dat 85% van de eigenaren met een reëel risico bij aankoop niet op de hoogte was van die kans.
De problemen zijn regionaal geconcentreerd; de meeste getroffen huizen staan in Zuid-Holland, Overijssel, Noord-Holland en Friesland, met ruim een derde in Rotterdam, Haarlem of Dordrecht. De AFM benadrukt dat herstel vaak collectieve aanpak vereist (per bouwblok of VvE), maar dat ontbrekende, woningspecifieke informatie en gebrekkige afstemming dit bemoeilijken. Recent zijn wel stappen gezet: het ministerie lanceerde deze maand de Nationale Aanpak Funderingen, taxatierapporten vermelden sinds april een funderingsscore en het Fonds Duurzaam Funderingsherstel biedt beperkte financiële steun. De AFM roept banken, hypotheekverstrekkers, de Nederlandse Vereniging van Banken, de Nationale Hypotheek Garantie en beleidsmakers op ruimere en verantwoorde financieringsmogelijkheden te onderzoeken en pleit voor gestandaardiseerde funderingsrisico‑informatie tijdens oriëntatie en aankoop, zodat risico’s eerder worden ingeprijsd en overkreditering wordt tegengegaan.