Afrika en Europa samen in kleurrijke stillevens

In dit artikel:

De Frans-Algerijnse kunstenaar Maya Inès Touam (1988) maakt stillevens waarin oosterse en westerse objecten, kostbaar antiek en goedkope gebruiksvoorwerpen naast elkaar staan. Zo combineert ze onder meer een Afrikaanse kraalkraag met een American football en gouden Arabische munten met een plastic theepot. De beelden lijken op schilderijen, maar hebben een onwerkelijke uitstraling omdat de composities nooit fysiek hebben bestaan.

Touam fotografeert elk object afzonderlijk en voegt soms tientallen of honderden foto’s digitaal samen. Daardoor kan ze de compositie eindeloos aanpassen en werken met kwetsbare of tijdelijk beschikbare voorwerpen, zoals bloemen en museumstukken. Ze bouwt haar beelden in lagen op, met donkere, onderbelichte foto’s en daarover lichte kleurvlakken.

Henri Matisse is een belangrijke inspiratiebron, vooral door zijn uitgesproken kleurgebruik en papieren collages. Touam verbindt diens interesse in oosterse en westerse motieven aan haar eigen hybride achtergrond. Ze is geboren en opgegroeid in Parijs, terwijl haar familie uit Algerije komt en zowel met de kolonisator als de gekoloniseerde is verbonden. Haar werken zijn daarom ook zelfportretten van een geglobaliseerde identiteit.

Die culturele vermenging komt terug in zowel de objecten als de dragers: haar foto’s verschijnen op christelijke altaarstukken, Aziatische kamerschermen en eenvoudige dienbladen. Door luxe en alledaagse voorwerpen gelijkwaardig te behandelen, bevraagt ze het onderscheid tussen hoge en lage cultuur. Tegelijk vindt Touam het prima als kijkers haar werk vooral vanwege de schoonheid waarderen; de esthetische kracht is volgens haar net zo belangrijk als de boodschap tegen culturele tegenstellingen.