Agentic banking: waarom het fundament net zo belangrijk is als snelheid

donderdag, 18 december 2025 (10:58) - Banken.nl

In dit artikel:

Europese banken staan aan de vooravond van een fundamentele verschuiving: agentic AI — autonome systemen die meerstaps taken uitvoeren en van interacties leren — beweegt van experiment naar kerninfrastructuur. Grote spelers zoals JPMorgan laten zien wat mogelijk is: dankzij jarenlange investering in basisinfrastructuur kan de bank nu in seconden analyses en presentaties genereren. Tegelijk tonen onderzoeken en marktdata uit 2024–2025 dat adoptie explodeert (Cloudera: 96% van bedrijven breidt agents uit; marktwaarde agentic AI in financial services van $2,1 mrd in 2024 naar $80,9 mrd in 2034, Market.us).

De druk komt uit meerdere hoeken: klanten verwachten slimme, anticiperende diensten vergelijkbaar met retail en entertainment; concurrenten investeren grootschalig; en Europese regelgeving wordt complexer. Veel banken hebben wel pilots, maar worstelen met opschaling. Legacy-IT, gefragmenteerde data en onvoldoende opgeleide medewerkers creëren een kloof tussen ambitie en realiteit — een concurrentierisico dat marktleiders van volgers zal scheiden. De Evident AI Index (oktober 2025) illustreert dat niet snelheid, maar een systematisch fundament succes bepaalt: JPMorgan staat bovenaan, terwijl sommige Europese grootbanken ondanks investeringen terugvallen.

Praktische beelden uit de toekomst verduidelijken het potentieel: in 2027 werkt een productowner (Sarah) met agents die klantgedrag, compliance-checks en adviesvoorstellen al ‘s nachts klaarmaken; een ondernemer (Fred) ontvangt geoptimaliseerde managementbriefings samengesteld door meerdere onderling testende agents; een technisch eigenaar (Elena) ziet tientallen applicaties automatisch uitgerold en beveiligingslekken gepatcht. Maar veel banken zitten nog vast in 2025-realiteit: handmatige rapportages, late detectie van onderprestaties en trage patchprocessen.

De auteurs van dit artikel identificeren vijf onmisbare fundamenten voor succesvolle agentic-transformatie:
- Datagereedheid: uniforme architectuur en elastische cloud om datasilo’s te doorbreken.
- Procestransformatie: workflows herontwerpen voor mens–agent samenwerking en georkestreerde processen.
- Menselijke capaciteiten: change management en omscholing van uitvoering naar toezicht.
- Agentontwikkeling en -orkestratie: centrale bouw, catalogisering en governance (repository/registry).
- Co-existentie-architectuur: parallelle werking van legacy, modernisering en agentic systemen.

Zonder deze samenhangende basis ontstaan voorspelbare falingen: gefragmenteerde automatisering, pilot paralysis (voorbeeld: bank die £11 mln bespaarde maar 18 maanden vastliep door ontbreken van control framework) en cultuurweerstand. Tegelijk biedt correcte implementatie juist een concurrentievoordeel: strikte Europese compliance kan differentiëren voor wie agentic compliance beheerst, en workforce-transformatie biedt duurzame groeikansen. Naar schatting zullen binnen 18 maanden duizenden autonome agents operationeel moeten worden gemanaged en gevalideerd.

Kernboodschap: wie nu investeert in data, processen, mensen, agent-architectuur en orkestratie, bouwt een duurzaam voordeel en kan bankprocessen industrialiseren. Dit artikel is het eerste deel van een drieluik (totstandgekomen met Microsoft) dat dieper ingaat op praktijkervaringen en combinaties met andere opkomende technologieën; geïnteresseerden kunnen het bijbehorende webinar raadplegen.