AI zet bedrijfsmodellen onder druk: markt zoekt winnaars en verliezers
In dit artikel:
Uit de IEX BeleggersPodcast van 6 februari 2026: de markt stond de afgelopen week opnieuw in het teken van kunstmatige intelligentie. Beleggers proberen niet alleen de huidige cijfers te wegen, maar anticiperen op wat AI over vijf tot tien jaar kan doen met hele bedrijfsmodellen. Daardoor reageren zij sneller en heftiger op nieuws dat AI aan een bedrijf of sector verbindt, wat voor grote koersbewegingen zorgt — soms terecht, vaak nog onzeker.
De impact verschilt sterk per sector. Kapitaalintensieve industrieën zoals staal zien AI vooral als hulpmiddel; hun kernactiviteiten veranderen minder snel. Softwarebedrijven daarentegen lopen veel meer risico. Innovaties zoals “vibe coding” — AI die op basis van simpele instructies complete programma’s kan schrijven — maken programmeerkennis minder essentieel en kunnen kleinere teams het werk van grote developmentafdelingen laten overnemen. Voor generieke software is het vervangingsrisico daarom groot.
Dat raakt vooral SaaS-bedrijven met licentiemodellen: als AI processen automatiseert en de vraag naar arbeidskrachten daalt, krimpt ook het aantal betaalde softwaregebruikers. Bovendien maakt AI maatwerkontwikkeling goedkoper, waardoor klanten minder geneigd zijn om dure standaardpakketten af te nemen.
Een cruciale variabele is toegang tot unieke, hoogwaardige data. Bedrijven met eigen, moeilijk te reproduceren databanken — bijvoorbeeld in de medische sector — hebben een sterkere verdedigingslinie. Wolters Kluwer illustreert dit: het levert al AI-ondersteuning voor medische beslissingen op basis van uitgebreide data, en vertrouwen en regulering blijven daarbij sleutelbegrippen. Dat verklaart ook waarom gevestigde spelers op korte termijn relatief beschermd lijken, terwijl hun lange-termijnvooruitzichten onzeker blijven nu AI snel beter en goedkoper wordt.
Voor beleggers blijft het lastig te onderscheiden welke angsten overdreven zijn en waar fundamentele disruptie aanstaande is. De markt anticipeert al, maar de discussie is nog lang niet afgerond. Eén conclusie staat vast: AI is geen voorbijgaande hype meer, maar een blijvende kracht die bestaande businessmodellen onder druk zet.