Als de baas niet meer de bovenliggende partij is

In dit artikel:

Marianne Janssen, voormalig hr-manager bij organisaties als Randstad, Oracle, Dell en Raet, betoogt in Lieve leiders, (de komma hoort erbij als aanhef) dat traditioneel top-down leidinggeven zijn houdbaarheidsdatum heeft bereikt. Door krapte op de arbeidsmarkt, een toename van zzp’ers en veel burn-outs is er volgens haar meer nodig dan regels, KPI’s en procedures: leidinggevenden moeten mensen centraal zetten en oprechte aandacht tonen.

Janssen gebruikt talloze praktijkanekdotes uit haar loopbaan om handvatten te geven voor wat zij ‘lief leiderschap’ noemt. Concreet betekent dat: nieuwe collega’s op basis van gelijkwaardigheid instappen in een team, machtsvertoon vermijden bij sollicitaties en werknemers beschermen wanneer het hoger management onrealistische eisen stelt. Een terugkerend advies is om spelregels samen vast te stellen, zodat nieuwkomers meteen mee kunnen meebeslissen, en om medewerkers rugdekking te geven bij conflicten met projecten of aandeelhouders.

Het boek is praktisch van opzet: drie hoofdthema’s — ‘de basis op orde’, ‘spelen met spanning’ en ‘turbulente tijden’ — elk opgesplitst in drie hoofdstukken met aan het eind samenvattingen van de lessen. Het laatste deel behandelt actuele kwesties: hoe te navigeren wanneer maatschappelijke debatten, ethische dilemmas of protestacties de werkvloer binnendringen (voorbeelden uit het boek: beleidsdiscussies rond vrouwelijke hoogleraren, Black Lives Matter en protesterende ambtenaren). Janssen pleit niet voor pasklare oplossingen, maar voor het voeren van begrensde gesprekken om begrip en onderlinge verhoudingen te versterken.

Kritisch punt in de recensie: de vele anekdotes maken het boek vlot en praktisch, maar sommige casussen voelen te gecensureerd aan — details die de situaties genuanceerder of schrijnender hadden gemaakt blijven soms uit. Wel benadrukt Janssen, op basis van verwijzingen naar onderzoek, dat zelfinzicht, empathie en wederkerigheid cruciaal zijn; en dat iemand die leiderschap toegewezen krijgt soms beter presteert dan een aandringende carrièretijger.

Kortom: Lieve leiders, is een toegankelijk, anekdotisch handboek voor managers die mensgericht willen sturen zonder soft te worden — geen rigide blauwdruk, maar concrete gewoonten en uitgangspunten voor moderner leiderschap. De recensie besluit met korte aanbevelingen van andere recente titels, onder meer van Midas Dekkers, Jutta Chorus, Sahil Bloom en een bundel over hybride werken.