Amerikaanse economische groei bleef vermoedelijk sterk in derde kwartaal

In dit artikel:

De Amerikaanse economie liet in het derde kwartaal naar verwachting een stevige groei zien, grotendeels gedragen door particuliere bestedingen en bedrijfsinvesteringen, maar die dynamiek lijkt in het vierde kwartaal al verzwakt door hogere kosten van levensonderhoud en een 43 dagen durende shutdown van de federale overheid. De eerste raming van het ministerie van Handel (gevraagd door Reuters) wees op een geannualiseerde bbp‑groei van ongeveer 3,3% in Q3, na 3,8% in Q2.

Consumptie, goed voor meer dan twee derde van de economische activiteit, trok aan door twee factoren: huishoudens die aankopen naar voren haalden — vooral elektrische auto’s vanwege het aflopende belastingkrediet op 30 september — en hogere uitgaven aan diensten zoals reizen en verblijf. De stimulans kwam echter ongelijk verdeeld terecht: hogere inkomens profiteerden van beurswinsten en gaven meer uit aan reizen, restaurants en entertainment, terwijl lagere inkomens krap bij kas leven en meer van hun budget aan boodschappen besteden en minder aan kleding, luchtvaart en hotels.

Grote ondernemingen drongen de extra lasten als gevolg van tarieven grotendeels terug en zetten fors in op kunstmatige intelligentie (AI), waardoor uitgaven aan immateriële activa en apparatuur substantieel bijdroegen aan de groei. Kleinere bedrijven leken daarentegen zwaarder getroffen door de hogere kosten. De bouw van datacenters kende een opleving, maar investeringen in bedrijfsgebouwen zoals fabrieken krompen voor het zevende kwartaal op rij; ook lagere olieprijzen drukten de investeringen in de energiesector.

Handelsstatistieken speelden een rol: door sterke schommelingen in importen als gevolg van tarieven versmalde het handelstekort, wat de bbp‑berekening opknapte. Economen verschillen van mening over de bijdrage van voorraden en overheidsuitgaven; sommige verwachten dat overheidsuitgaven na de eerdere dalingen weer aantrekken, anderen zien nog een marginale terugval.

Inflatie, gemeten via de PCE‑prijsindex die de Federal Reserve volgt, liep in Q3 naar schatting op naar circa 2,8% — boven het streefcijfer van 2%. De Fed verlaagde kort daarvoor de beleidsrente met 25 basispunten tot een bandbreedte van 3,50%-3,75%, maar signaleerde dat verdere versoepeling onzeker is totdat arbeidsmarkt en inflatiebeeld scherper zijn.

De recente shutdown heeft volgens het Congressional Budget Office in Q4 mogelijk 1,0–2,0 procentpunt van het bbp weggenomen; het CBO verwacht dat het grootste deel daarvan wordt ingehaald maar rekent op een onherstelbaar verlies tussen ongeveer $7 en $14 miljard. Daarnaast zorgen tariefverhogingen voor hogere prijzen op sommige geïmporteerde goederen en de snelle groei van AI‑ en clouddatacenters duwt de energievraag en energierekeningen op. Verwacht wordt dat ziekenfondsverzekeringspremies voor sommige Amerikanen vanaf 2026 aanzienlijk stijgen.

Kort samengevat: Q3 liet robuuste cijfers zien dankzij geconcentreerde uitgaven en bedrijfssynergieën rond AI en EV‑aankopen, maar structurele scheefheden — inkomensongelijkheid, tarieven, hogere rentes en de shutdown — vormen risico’s voor de groei in de korte termijn.