Amerikaanse sancties tegen Strafhof zetten ABN AMRO klem

In dit artikel:

ABN AMRO dreigt het betalingsverkeer van het Internationaal Strafhof in Den Haag te moeten beëindigen. De Verenigde Staten plaatsten het hof op 9 oktober op hun sanctielijst. Dienstverleners krijgen zes maanden om hun samenwerking af te bouwen; wie daarna nog zaken doet met het hof, loopt het risico op Amerikaanse boetes en strafrechtelijke vervolging.

De bank zegt zich aan alle geldende wet- en regelgeving te houden, maar geeft geen duidelijkheid over haar plannen. Volgens sanctieadvocaat Yvo Amar is het Amerikaanse risico voor ABN AMRO te groot om de sancties te negeren. Washington kan bijvoorbeeld transacties met dollars blokkeren of een Amerikaanse dochteronderneming van de bank treffen. Daardoor ontstaat volgens Amar ‘overcompliance’: bedrijven stoppen uit voorzorg met diensten, zelfs als de sanctiedreiging indirect is. Zo beëindigde de Franse verzekeraar Axa al de vergoeding van zorgkosten voor personeel van het Strafhof.

De Amerikaanse druk op het hof bestaat al langer. Washington stemde in 1998 tegen het oprichtingsverdrag, trok een ondertekend verdrag in 2002 weer in en nam datzelfde jaar de zogenoemde Hague Invasion Act aan. Hoewel de VS het Strafhof soms steunden bij zaken over Darfur en Libië, verzetten opeenvolgende regeringen zich tegen de rechtsmacht over Amerikaanse burgers en burgers van andere niet-lidstaten. Sinds de arrestatiebevelen tegen Israëlische leiders zijn eerst aanklager Karim Khan en later ook rechters, aanklagers en de hofpresident persoonlijk gesanctioneerd. Nu geldt de sanctie voor de instelling zelf.

De Europese Unie heeft Washington gevraagd het besluit terug te draaien. De Europese Commissie kan bovendien de antiboycotverordening inzetten, waarmee Europese bedrijven Amerikaanse sancties juist moeten negeren. ABN AMRO zou dan tussen Amerikaanse en Europese regels klem komen te zitten. Nederland neemt voorlopig geen publiek standpunt in. De ministeries van Financiën en Buitenlandse Zaken overleggen met De Nederlandsche Bank en de Europese Centrale Bank over de positie van de bank. Of ABN AMRO het Strafhof na de afbouwtermijn mag blijven bedienen, ligt uiteindelijk bij de toezichthouders.