Amerikaanse schuldenlast kan Warshs plan om Fed-balans te verkleinen ondermijnen

In dit artikel:

Kevin Warsh, recent door de Amerikaanse Senaat benoemd tot voorzitter van de Federal Reserve, wil de rol van de centrale bank op de financiële markten beperken en terugkeren naar meer conventioneel monetair beleid. Zijn boodschap: minder ingrijpen met de balans zodat de Fed zich beter kan concentreren op het beteugelen van inflatie en het vermijden van marktverstoring. Analisten waarschuwen echter dat die ambitie op praktische obstakels stuit, vooral door de oplopende federale schuld en een mogelijk afnemende aantrekkelijkheid van Amerikaanse staatsobligaties (U.S. Treasuries).

Probleem en mechaniek
De Fed heeft haar balans in crisistijden stevig uitgebreid door staats- en hypotheekpapier op te kopen (kwantitatieve verruiming). Dat instrument kan renteverlagingen ondersteunen wanneer de beleidsrente dicht bij nul ligt: aangekochte effecten worden vervangen door contanten in het systeem, wat langetermijnrentes drukt. Warsh vindt dat die balansoperaties te vaak ad hoc en ondoorzichtig zijn geweest, zonder heldere regels over wat er gekocht wordt, in welke omvang en hoe posities later te verkleinen.

Beperkingen voor verkleining van de balans
Onderzoekers en centrale-bankwatchers wijzen erop dat het terugbrengen van de balans risico’s kan blootleggen. Als het aanbod aan Treasuries groter lijkt door minder Fed-aankopen — of als beleggers minder bereid zijn die papieren te aanvaarden tegen de gebruikelijke “convenience yield” — kunnen langetermijnrentes stijgen. Hanno Lustig (Stanford) en St. Louis Fed-onderzoek laten zien dat die convenience yield is afgenomen; in 2022 daalde die volgens één studie met circa 40 basispunten, wat betekent dat de VS beleggers meer moet betalen om te lenen. Hogere rentes raken bedrijven, huishoudens en de overheid zelf en zouden de Fed kunnen dwingen toch in te grijpen om leenkosten te drukken.

Noodzaak van transparantie en coördinatie
Experts benadrukken dat een geloofwaardige terugtrekking van de Fed transparant en goed ontworpen moet zijn. Ellen Meade (Duke) zegt dat het proces voorbereiding en interne afstemming vergt. Verder kan het afbouwen van de balans nauwere coördinatie met het ministerie van Financiën vereisen, omdat diens schulduitgifte het renteklimaat beïnvloedt. Een analyse door Bill Nelson (Bank Policy Institute) toont aan dat een extra balansreductie van $2 biljoen uiteenlopende effecten op de beleidsrente kan hebben, afhankelijk van de uitvoeringswijze en financiële beleidsreacties.

Binnen de Fed is niet iedereen alarmistisch: gouverneur Christopher Waller wijst erop dat ruime activa banken van voldoende liquiditeit voorzien en dat een te fors inkrimpen inefficiënt zou zijn. Een peiling onder vooraanstaande economen (Brookings) stelde dat de huidige balansomvang niet per se een bedreiging vormt voor groei of stabiliteit.

Fiscal drag
Naast marktdynamiek maakt de fiscale ontwikkeling het lastiger. Het Congressional Budget Office verwacht voor boekjaar 2026 een tekort van 5,8% van het bbp (ruimboven het 50-jarig gemiddelde), wat de rentelasten en de druk op de Treasury-markt kan opvoeren. Dat plaatst Warsh voor een politieke en technische opgave: ofwel zijn balans verminderen en daarbij hogere rentes accepteren, of deels erkennen dat grote tekorten de oorzaak zijn — een kwestie die de Fed dicht bij begrotingsbeleid brengt, iets wat Warsh eerder bekritiseerde.

Slotsom
Warsh treedt aan met een duidelijke wens om de Fed “voetafdruk” te verkleinen, maar het succes daarvan hangt samen met marktverwachtingen, de reactie van het ministerie van Financiën en bredere schulddynamiek. Om echte prijsontdekking op de Treasury-markt mogelijk te maken, zo betogen sommige waarnemers, is een niet-ingrijpende centrale bank nodig — maar het bereiken daarvan vergt zowel interne discipline als externe beleidsaanpassingen.