Amerikaanse startup Substrate onthult chiptool die ASML zou evenaren
In dit artikel:
Substrate, een kleine startup uit San Francisco, kondigde dinsdag aan een nieuwe chipmachine te hebben ontwikkeld die volgens het bedrijf kan concurreren met de meest geavanceerde lithografiesystemen van het Nederlandse ASML. CEO James Proud zegt dat de tool röntgenlicht gebruikt om patronen te schrijven met resoluties die vergelijkbaar zijn met die van ASML’s dure EUV-machines, en dat dit de eerste stap is in een groter plan om in de VS een contractfabrikant op te bouwen die TSMC kan uitdagen bij de productie van topklasse AI-chips.
Het bedrijf toonde demonstraties in eigen huis en bij Amerikaanse nationale laboratoria en verzamelde hoge-resolutiebeelden die de capaciteiten van de machine moeten aantonen; Reuters kon die technische beweringen echter niet onafhankelijk verifiëren. Substrate haalde ongeveer 100 miljoen dollar op en werd door investeerders gewaardeerd op meer dan 1 miljard dollar. Onder de geldschieters zitten In-Q-Tel (de non-profit gesteund door de CIA), General Catalyst en andere durfkapitaalpartijen.
De ambitie van Substrate raakt aan bredere geopolitieke en economische doelstellingen: terugkeer van geavanceerde chipproductie naar de VS is een prioriteit in Washington en heeft zowel economische als nationale veiligheidsimplicaties. Substrate stelt dat lagere productiekosten mogelijk zijn door lithografiegereedschap veel goedkoper te maken dan de huidige systemen van ASML, waarvan elk toestel meer dan 400 miljoen dollar kan kosten. Analisten wijzen erop dat goedkopere lithografie vergelijkbaar verstrekkende effecten kan hebben als SpaceX’ kostenverlaging voor raketlanceringen.
Tegelijk is de weg naar concurrentie bergachtig. Geavanceerde lithografie vereist extreem hoge precisie en ASML is momenteel de enige leverancier van EUV-systemen op schaal. Het ontwerpen van een volledig concurrerend chipproductieproces vergt miljarden aan investering en specialistische kennis; moderne fabs kosten vaak meer dan 15 miljard dollar om te bouwen. Zelfs grote aanbieders als Intel en Samsung worstelden met zulke sprongen.
Substrate zegt geen directe overheidssubsidies te hebben, maar Proud meldt dat Amerikaanse functionarissen vanaf het begin belangstelling toonden en betrokken zijn. De komende jaren zullen moeten uitwijzen of het bedrijf zijn technische belofte kan waarmaken en daadwerkelijk een nieuwe speler kan vormen in de mondiale chipketen.