Analyse - ECB-opvolgingsdiscussie zet Knot en De Cos in beeld voor topfunctie
In dit artikel:
De Europese top gaat mogelijk een pakketafspraak smeden voor de opvolging van Christine Lagarde bij de Europese Centrale Bank, waarbij meerdere bestuurszetels tegelijk worden ingevuld. Reuters meldde op 18 februari vanuit Frankfurt dat Lagarde overweegt haar termijn eerder te beëindigen zodat de Franse president Emmanuel Macron vóór de Franse verkiezingen zijn kandidaat kan voordragen. Dat zou politieke spelruimte creëren om de drie Directiezetels die binnen circa anderhalf jaar vrijkomen (Lagarde, hoofdeconoom Philip Lane in mei 2027 en Isabel Schnabel eind 2027) in één keer te verdelen.
Als vooraanstaande kanshebbers worden twee voormalige centrale bankgouverneurs genoemd: de Nederlander Klaas Knot en de Spanjaard Pablo Hernández de Cos. Economen zien hen als ervaren, politiek weerbare kandidaten die de onafhankelijkheid van de ECB kunnen beschermen en geen grote verrassingen in rentebeleid zullen brengen. Knot heeft als voormalig Nederlands gouverneur de reputatie van “havik” — eerder kritisch over ruim monetair beleid — maar leek tegen het einde van zijn ambt wat genuanceerder te worden. De Cos wordt meer als “duif” gezien, maar zijn recente leiding bij de Bank voor Internationale Betalingen toont ook flexibiliteit.
Wie de topfunctie niet krijgt, zou volgens waarnemers alsnog in een andere hoge rol kunnen worden geplaatst, waardoor een compromis tussen landen waarschijnlijk lijkt. Daarbij spelen nationale belangen: Duitsland heeft nog nooit een ECB-president geleverd en ziet kandidaten als Bundesbank-hoofd Joachim Nagel en het huidige directielid Isabel Schnabel als mogelijke kanshebbers. Ook recente benoemingen, zoals de Kroatische centrale bankier Boris Vujcic als vice-president, beïnvloeden de balans tussen regio’s en beleidsoriëntaties.
Analisten waarschuwen tegelijk voor verrassingskandidaten; de selectie van Lagarde zelf was destijds ook onverwacht. De formele keuze ligt bij de regeringsleiders, met bevestiging door het Europees Parlement, en kan onderdeel zijn van bredere machtswisselingen binnen de EU-instellingen. Een vroeg vertrek van Lagarde kan die dynamiek veranderen en de gebruikelijke koppeling aan bijvoorbeeld de benoeming van het Europees Commissievoorzitterschap ontkoppelen.
Achterliggende zorg is de druk op centrale bankonafhankelijkheid wereldwijd — zichtbaar in de VS en ook als thema in het VK — waardoor leiders ernaar streven iemand met sterke marktreputatie te benoemen. Kortom: een politiek omfloerst, technisch proces ligt in het verschiet waarin evenwicht tussen landen, beleidslijnen en timing centraal staat.