Analyse: ECB waakzaam voor inflatiepiek door Iran-oorlog na 'transitory'-misser

In dit artikel:

Frankfurt, 4 maart — De Europese Centrale Bank (ECB) staat door de recente escalatie rond Iran voor een lastige afweging: moet zij ingrijpen bij door olie aangedreven prijsstijgingen of de beweging als tijdelijk bestempelen en afwachten? Na kritiek op het beleid in 2022 — toen de ECB pas in juli begon te verkrappen en vervolgens in hoog tempo renteverhogingen moest doorvoeren toen de inflatie boven 10% kwam — zijn beleidsmakers voorzichtiger met het label “tijdelijk” en lijken ze laagdrempeliger bereid te handelen bij nieuwe energieschokken.

De oorlogsdreiging rond Iran heeft de olieprijs deze week al rond 20% opgestuwd en zal volgens economen snel doorwerken in pompprijzen, wat directe terugkoppelingen naar de binnenlandse inflatie kan veroorzaken. Tegelijkertijd heeft Qatar de levering van LNG opgeschort, waardoor Europese afnemers mogelijk moeten concurreren met Asia om schaarse ladingen — een extra reden voor Europa’s importafhankelijke economie om kwetsbaar te zijn voor stijgende energiekosten.

Beleidsmakers en economen benadrukken twee lessen uit 2022: standaardmodellen zijn minder betrouwbaar bij uitzonderlijke aanbodschokken, en vóórzichtigheid met het bestempelen van prijsstijgingen als tijdelijk is geboden. Dat betekent niet dat iedereen nu onmiddellijk voor scherp beleid pleit. Het dilemma is duidelijk: renteverhogingen werken met een vertraging van 12–18 maanden door op de economie, en een energieprijspiek kan de groei drukken — wat inflatie juist kan temperen. Sommige hoge functionarissen waarschuwen tegen overhaaste actie en wijzen op de noodzaak om de situatie af te wachten totdat het effect van de oorlog duidelijker is.

Publiekelijk klinken tegenstrijdige geluiden binnen het Eurosysteem. Yannis Stournaras, gouverneur van de Griekse centrale bank, pleit voor flexibiliteit; Martins Kazaks, hoofd van de Letse centrale bank, adviseert voorlopig te zwijgen zolang onzekerheid groot is. Intern waarschuwen anonieme beleidsmakers dat men koste wat het kost moet voorkomen dat inflatie opnieuw als tijdelijk wordt afgedaan, en dat analyses pragmatischer moeten zijn bij uitzonderlijke schokken.

De eigen ramingen van de ECB verwachten dat de inflatie dit jaar en volgend jaar onder het 2%-doel blijft, wat ruimte biedt om een beperkte, tijdelijke stijging te tolereren. Dat suggereert dat de vergadering van 19 maart waarschijnlijk geen onmiddellijke beleidsaanpassing zal opleveren, hoewel markten inmiddels al een kans van ongeveer 20–30% prijzen op een renteverhoging later dit jaar. Banken en analisten, waaronder Nomura en Nordea, wijzen erop dat de ECB gevoeliger is geworden voor aanbodschokken en bezorgd is over haar geloofwaardigheid na de trage reactie in 2022.

Kortom: de ECB is besluitvaardiger over het vermijden van een herhaling van 2022’s beoordelingsfout, maar wordt ook geconfronteerd met moeilijke afwegingen tussen het bestrijden van hardnekkige inflatie en het voorkomen van groeischade door te snel verkrappend beleid.