Analyse: EU-poging om Big Tech te beteugelen getemperd door intern debat
In dit artikel:
Europese leiders liggen verdeeld over hoe ver ze moeten gaan om de macht van Amerikaanse techreuzen in te perken en tegelijk Europese technologie te beschermen. In Brussel wordt momenteel gedebatteerd over twee ingrijpende stappen: het reserveren van een groot deel van mobiel satellietspectrum voor EU-bedrijven – met een beperkte opening voor spelers als Elon Musks Starlink en Amazons Leo – en strengere regels voor toegang van Amerikaanse cloudaanbieders tot gevoelige EU-overheidsopdrachten.
Reuters meldt dat bij een compromis het merendeel van de frequenties aan Europese bedrijven wordt voorbehouden, terwijl Starlink en Leo mogelijk volgend jaar toch plekken op de markt krijgen. Tegelijkertijd wordt op 3 juni naar verwachting een ontwerp gepresenteerd van de EU-wetgeving rond cloud en AI die de invloed van Amazon, Google en Microsoft op gevoelige aanbestedingen zal beperken, zonder hen volledig uit te sluiten.
Achterliggende motieven zijn zorgen over technologische soevereiniteit, geopolitieke risico’s (onder meer de opkomst van China) en de kwetsbaarheid van kritieke infrastructuur. Tegelijk wijst onderzoek en deskundigen erop dat Europa een enorm investeringstekort heeft om een echt concurrentiële cloudinfrastructuur op te bouwen — naar schatting ongeveer €1 biljoen achter op de VS — waardoor onmiddellijke vervangingsmogelijkheden beperkt zijn.
Binnen de EU bestaat onenigheid over aanpak: voorstanders van een uitgesproken “koop Europees”-beleid, zoals EU-industriechef Stephane Sejourne en EU-defensiechef Andrius Kubilius, willen voorkeuren voor Europese spelers om capaciteit en veiligheid te versterken. Anderen, onder wie Finse techchef Henna Virkkunen, pleiten juist voor uniforme regels die niet specifiek niet-Europese bedrijven uitsluiten. Die laatste koers lijkt voorlopig de overhand te hebben, mede omdat zij direct verantwoordelijk is voor de dossiers.
Technische en commerciële details spelen mee: de 2 GHz-band is relevant voor militaire en civiele toepassingen; een herzien toewijzingsproces kan Europese aanbieders als OVHCloud en Deutsche Telekom kansen geven en de uitbreiding van niet-Europese spelers beperken. Lobbygroepen zoals CCIA waarschuwen dat een al te ruim exclusionisme kan neigen naar protectionisme en consumentenkeuze aantasten.
De voorstellen vragen nog formele feedback van lidstaten en nauwe onderhandelingen met het Europees Parlement, waardoor het definitieve beleid de komende maanden nog kan veranderen.