Europa neemt het op tegen Big Tech en riskeert woede in Washington

In dit artikel:

Europese landen versterken deze week hun druk op grote sociale‑mediabedrijven vanwege groeiende verontwaardiging over de veiligheid van kinderen online. Op 17 februari kwamen meerdere stappen naar buiten: Spanje beval aanklagers om Meta (Facebook), X en TikTok te onderzoeken wegens het vermeend verspreiden van door AI gemaakte seksuele beelden van minderjarigen; Ierland opende een formeel onderzoek naar X’ AI‑chatbot Grok vanwege gegevensverwerking en het genereren van schadelijke, geseksualiseerde afbeeldingen.

Naast deze strafrechtelijke en toezichthoudende acties overwegen of voeren meerdere lidstaten — waaronder Frankrijk, Griekenland, Denemarken, Slovenië en Tsjechië — wetgeving of verbodsvoorstellen uit die het gebruik van sociale media voor adolescenten zouden beperken, naar het voorbeeld van voorstellen in Australië. Duitsland en het Verenigd Koninkrijk bekijken soortgelijke maatregelen. De directe aanleiding varieert: bezorgdheid over verslaving, online misbruik en verslechterende schoolprestaties speelt mee, net als incidenten die politiek draagvlak creëerden, waaronder een dodelijke steekpartij in Frankrijk.

De nationale acties illustreren zowel politieke haast als frustratie over de EU: veel regeringen menen dat Brussel niet snel of krachtig genoeg optreedt, ondanks dat de Digital Services Act (DSA) sinds 2024 platforms boetes tot 6% van de wereldwijde omzet kan opleggen voor onvoldoende bestrijding van schadelijke of illegale content. Tegelijkertijd lopen deze stappen het risico op diplomatieke en economische tegenreacties uit de VS; Washington heeft in het verleden met sancties en tarieven gedreigd bij strenge regulering van Amerikaanse techbedrijven.

De Europese Commissie benadrukt dat ze onderzoek doet en de DSA gebruikt om Europa’s digitale regels vorm te geven, maar lidstaten kiezen deels voor zelfstandige maatregelen uit ongeduld en veiligheidsoverwegingen.