Analyse: Iran-oorlog stuwt VS-transporttoeslagen, maar ook sectorwinsten

In dit artikel:

Amerikaanse retailers, fabrikanten en kleine bedrijven betalen steeds hogere brandstoftoeslagen voor transport. De kosten stijgen sinds het uitbreken van de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran op 28 februari, maar klanten en analisten vermoeden dat sommige vervoerders de toeslagen ook gebruiken om hun winst te verhogen. Die kosten kunnen uiteindelijk bij consumenten terechtkomen.

Union Pacific gaf het duidelijkste voorbeeld. De spoorwegmaatschappij inde in het tweede kwartaal 91,1 miljoen dollar meer aan brandstoftoeslagen dan zij aan brandstof uitgaf. Dat leverde 83,2 miljoen dollar extra winst op, of 14 cent per aandeel. Amerikaanse spoorwegen moeten deze bedragen als enige vervoerders aan federale toezichthouders rapporteren, waardoor hun voordeel zichtbaar is.

Ook bij pakketbezorgers UPS en FedEx zijn de toeslagen sterk gestegen. UPS rekent inmiddels 24,25 procent bovenop het basistarief voor gewone zendingen, tegenover ongeveer 9 procent in 2021; FedEx rekent 23,75 procent. Beide bedrijven noemen het effect op hun winst beperkt, maar verklaren niet waarom de percentages zoveel hoger liggen. Door hun dominante marktpositie hebben klanten bovendien weinig alternatieven. De United States Postal Service voerde pas in april voor het eerst een toeslag in, van 8 procent op de meeste pakketten.

Dezelfde ontwikkeling speelt in de containervaart. Maersk verhoogde toeslagen en tarieven nadat scheepsbrandstof dit jaar ongeveer 30 procent duurder werd. Volgens VesselBot stegen de brandstoftoeslagen echter tot 75 procent, waardoor ze veel sterker opliepen dan de brandstofkosten. Maersks winst vóór bijzondere posten kwam in het tweede kwartaal uit op 3 miljard dollar, mede dankzij hogere spotmarktprijzen en toeslagen. Verladers vrezen daarom dat vervoerders verstoringen en sterke marktvraag aangrijpen om meer dan hun extra kosten terug te verdienen.