Analyse - Politieke bagage Musk vertroebelt vooruitzichten SpaceX-Tesla-deal

In dit artikel:

Elon Musk heeft de speculatie over een mogelijke fusie tussen SpaceX en Tesla opnieuw aangewakkerd. Hij noemde een samengaan een goed idee en bevestigde dat commissies van beide bedrijven de mogelijkheden onderzoeken. De combinatie zou volgens de berichtgeving een waarde van ongeveer 3,5 biljoen dollar krijgen en daarmee een van de grootste fusies ooit worden.

De grootste obstakels liggen waarschijnlijk niet bij de mededingingsautoriteiten, maar bij de politiek en nationale veiligheid. SpaceX is een belangrijke Amerikaanse leverancier van lanceerdiensten en defensietechnologie en werkt nauw samen met het Pentagon. Tesla heeft daarentegen een grote productievestiging in Shanghai en is sterk afhankelijk van China. Een fusie zou beide activiteiten onder één bedrijfsparaplu brengen en daardoor vragen oproepen in zowel Washington als Peking.

China zou Tesla’s positie in het land kunnen gebruiken als drukmiddel in een toekomstig conflict met de Verenigde Staten. Chinese autoriteiten zouden Tesla mogelijk minder als een puur commercieel bedrijf behandelen, wat gevolgen kan hebben voor fabrieksuitbreidingen, datatoestemming en markttoegang. Tegelijkertijd zou de invloed van China zich indirect kunnen uitstrekken tot strategische activiteiten van SpaceX, zoals satellietcommunicatie, raketlanceringen en technologie met militaire toepassingen.

In de Verenigde Staten hebben Democratische politici al bezwaren geuit. Senator Cory Booker waarschuwde dat één persoon door de fusie controle zou kunnen krijgen over infrastructuur waarvan overheden en legers afhankelijk zijn. Als de Democraten bij de tussentijdse verkiezingen van 3 november een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden behalen, kan het Congres de deal volgens analisten aan langdurige onderzoeken en politieke druk onderwerpen. Een toekomstige regering zou bovendien strengere eisen kunnen stellen of toezeggingen over beperkte samenwerking tussen Tesla en SpaceX opnieuw ter discussie kunnen stellen. Volgens analisten bestaat zelfs het risico dat een goedgekeurde deal vanaf 2029 opnieuw wordt onderzocht.

Ook buiten de VS wachten belangrijke regelgevende procedures. Toezichthouders moeten de gevolgen beoordelen voor onder meer de auto-industrie, satellietcommunicatie, kunstmatige intelligentie en halfgeleiders. Vooral China en Zuid-Korea kunnen onderzoeken of Tesla door toegang tot SpaceX-technologie een oneerlijk voordeel krijgt ten opzichte van concurrenten. Mogelijke voorwaarden zijn dat het gecombineerde bedrijf bepaalde technologieën aan rivalen in licentie moet geven. De strategische betekenis van zowel de auto- als de ruimtevaartsector maakt de inzet in Zuid-Korea bijzonder groot.