Analyse—Te groot om te slikken? Lukoils imperium is geen eenvoudige overname voor Gunvor

In dit artikel:

Lukoil zet buitenlandse activiteiten te koop nadat de groep eind oktober door nieuwe Amerikaanse en Britse sancties werd getroffen. Drie dagen na de aankondiging begonnen gesprekken met de Zwitserse handelaar Gunvor over een mogelijke overname van de buitenlandse portefeuilles van Lukoil, maar bankiers en ingewijden zeggen dat het bod waarschijnlijk te groot is voor Gunvor om financieel en juridisch rond te krijgen.

De te koop staande activa vallen onder Lukoil International GmbH (Wenen) en omvatten raffinaderijen in Europa, belangen in olievelden in Kazachstan, Oezbekistan, Irak en Mexico, plus honderden tankstations wereldwijd. Volgens het jaarverslag 2024 heeft die entiteit ongeveer 22 miljard dollar aan eigen vermogen, met circa 18,8 miljard aan vaste activa en 3,2 miljard aan liquide middelen; het rapporteert geen schulden en de activa zijn sinds 2024 naar zeggen niet wezenlijk gewijzigd.

Gunvor heeft veel liquiditeit vergaard in de afgelopen jaren, maar is met een eigen vermogen van 6,8 miljard dollar (2024) en ongeveer 4,3 miljard dollar cash ver onder de waarde van Lukoils buitenlandse tak. Om Lukoil op 22 miljard te waarderen zou Gunvor nog zo'n 18 miljard dollar moeten lenen. Dat niveau zou de schuld/vermogen-ratio van Gunvor volgens bankiers ruim boven 2 brengen — een verhouding die kredietverstrekkers onacceptabel vinden; banken stellen doorgaans een maximumratio van 1,5 als voorwaarde voor financiering.

Naast financiële beperkingen zijn er belangrijke regelgevings- en contractuele obstakels. Overnames zouden goedkeuring vereisen van autoriteiten in landen waar Lukoil opereert (denk aan Irak, Kazachstan, Azerbeidzjan), en in veel projecten hebben partners als Chevron, BP, Eni en Shell voorkeursrechten bij verkoop. Die samenwerkingen en lokale belangen maken een snelle, volledige overname complex. Ook kan de deal extra aandacht trekken voor Gunvors historische banden met Rusland; het bedrijf heeft wel afstand genomen van Moskou en heeft grote activiteiten in de Verenigde Staten, maar heeft zelf nooit een groot olieproject geleid.

Bovendien werken sommige landen aan maatregelen: Bulgarije onderzoekt wetswijzigingen om de controle over Lukoils raffinaderij in Burgas over te nemen. Gunvor-CEO Torbjorn Tornqvist zei dat het bedrijf wacht op toestemming van Amerikaanse toezichthouders en niet van plan is activa later terug aan Lukoil te verkopen mocht sanctiebeleid veranderen.

Samengevat: financieel tekortschieten, kredietbeperkingen, regelgevende goedkeuringen en partnerrechten maken een complete overname van Lukoils buitenlandse imperium door Gunvor zeer uitdagend.