Analyse: Wissel bij ECB-bestuur legt diversiteitsgebreken bloot, raakt beleid
In dit artikel:
Functionarissen uit de eurozone zijn in Frankfurt begonnen aan een tweejarig traject om het merendeel van de zeskoppige Directie van de Europese Centrale Bank te vervangen, waaronder op termijn ook voorzitter Christine Lagarde. De wisselingen vallen in een periode waarin de ECB haar onafhankelijkheid niet hoeft te verdedigen zoals de Amerikaanse Fed, maar wel onder vuur ligt vanwege een gebrekkig diversiteitsprofiel dat mogelijk beleidsblinde vlekken creëert voor de 20 landen en 350 miljoen inwoners die de bank dient.
De eerste vacature ontstaat begin volgend jaar wanneer vicepresident Luis de Guindos (Spanje) aftreedt; kandidaatlanden zijn onder meer Kroatië, Finland, Griekenland, Letland en Portugal. Belangrijker posten — hoofdeconoom, hoofd marktoperaties en de president — volgen in 2027. Critici waarschuwen dat de vicepresidentsrol als “symbolische concessie” kan worden gezien als men een Oost-Europeaan laat toetreden, omdat de meer invloedrijke functies later worden vervuld door kandidaten uit grote lidstaten.
De cijfers illustreren het probleem: in de 26-koppige rentevaststellende Raad zitten 24 mannen, alle 20 centrale bankpresidenten in die raad zijn mannen, en sinds oprichting is slechts 19% van de Directiezetels door vrouwen ingevuld. De Directie werd historisch gedomineerd door mannen uit Frankrijk, Duitsland, Italië en Spanje; voormalig communistische oostelijke lidstaten hebben nog nooit een zetel gehad. Daarmee verschilt de ECB niet veel van andere centrale banken, al boeken sommige instellingen vooruitgang — de Bank of England heeft nu een vrouwelijke meerderheid in haar Monetary Policy Committee.
De selectieprocedure ligt bij de eurolanden: ministers van Financiën dragen kandidaten voor en EU-leiders benoemen ze na een hoorzitting door het Europees Parlement, dat benoemingen kan vertragen maar niet definitief blokkeren. Voorstanders pleiten ervoor de vier komende vacatures als pakket te beschouwen zodat bij de eindkeuze demografische en geografische balans kan worden verbeterd. Tegelijk wijzen deskundigen op een structureel probleem: de financiële sector en de pijplijn naar topfuncties leveren te weinig vrouwelijke en niet-westerse kandidaten op, wat ook in studies terugkomt die suggereren dat meer vrouwen in centrale banken tot ander inflatiebeleid en hogere geloofwaardigheid kan leiden.
Lagarde heeft zich publiekelijk ingezet voor meer inclusie binnen de ECB, maar haar invloed op benoemingen is beperkt; de uiteindelijke keuzes zullen afhangen van politieke afwegingen tussen lidstaten en het Europees politiek bestel.