Banken en vastgoedketen willen dat kabinet ingrijpt tegen hypotheekfraude

In dit artikel:

In Nederland kwam tussen 2020 en 2024 naar schatting 6.300 tot 10.700 keer hypotheekfraude voor. Het financiële belang wordt geraamd op €2,7 tot €4,6 miljard, al gaat het om de totale hypotheeksom en niet om daadwerkelijke schade. De schatting is gebaseerd op 364 geregistreerde zaken, aangevuld met expertinschattingen en een onzekerheidsmarge van 25%. De betrokken organisaties noemen de cijfers daarom richtinggevend.

Hypotheekfraude wordt gebruikt voor onder meer witwassen, drugsopslag, illegale verhuur, arbeidsuitbuiting en mensenhandel. Ook verdringen criminelen woningzoekers op de krappe woningmarkt. Opsporing is moeilijk omdat geldverstrekkers, notarissen, makelaars, gemeenten en politie elk slechts een deel van een transactie zien en informatie niet altijd kunnen controleren of delen. Bovendien wordt fraude vaak niet gemeld zolang de hypotheeklasten worden betaald, of blijft zij buiten beeld wanneer een ander, zwaarder misdrijf wordt vervolgd.

Negen organisaties uit de vastgoed- en veiligheidsketen roepen het kabinet op de aanpak te versterken. Zij willen betere gegevensuitwisseling, strengere controles en verificatie van inkomensgegevens bij de Belastingdienst. Geldverstrekkers moeten nu grotendeels vertrouwen op aangeleverde loonstroken en jaarcijfers, terwijl de Belastingdienst fiscale gegevens door zijn geheimhoudingsplicht niet actief mag delen. Voor inkomensverificatie is daarom een wetswijziging nodig. De organisaties pleiten daarnaast onder meer voor een Centraal Aandeelhoudersregister. Volgens hen maken digitale technieken, waaronder AI, vervalste documenten steeds overtuigender en zal fraude zonder politiek ingrijpen verder toenemen.