Banken roepen sociale media op: stop met het faciliteren van online fraudeurs
In dit artikel:
Zeventig procent van alle online fraude begint volgens banken op sociale media, maar platformen als Meta, TikTok en Google zouden volgens de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) nog onvoldoende doen om criminelen te weren. De oproep volgt op de nieuwste fraudecijfers: in 2025 steeg de schade door bankhelpdeskfraude met ruim €3 miljoen tot €25,8 miljoen, en phishingkosten namen met €1,8 miljoen toe tot bijna €2,6 miljoen.
Het aantal slachtoffers van bankhelpdeskfraude daalde met 14% naar bijna 5.900, iets dat banken toeschrijven aan publiekscampagnes en technische maatregelen (lager daglimiet, verplicht tijdslot bij verhoging). Tegelijkertijd neemt de gemiddelde schade per slachtoffer toe omdat fraudeurs zich richten op grotere bedragen.
Banken investeren zwaar in fraudebestrijding en werken samen met politie en telecombedrijven, maar krijgen volgens NVB-woordvoerders weinig tot geen toegang tot sociale mediabedrijven om gezamenlijke tegenmaatregelen te ontwikkelen. NVB-voorzitter Medy van der Laan waarschuwt dat zonder medewerking van big tech de aanpak structureel tekortschiet. Ook de politie signaleert dat veel webwinkelfraude via Meta-platformen verloopt.
Meta ontkent de aantijgingen en wijst op het verwijderen van miljoenen frauduleuze advertenties en accounts; TikTok zegt het merendeel van illegale content proactief te verwijderen; Google reageerde niet. AML Intelligence schat dat Meta jaarlijks ongeveer $16 miljard verdient aan advertenties die door criminelen worden geplaatst.
Tegelijkertijd ligt juridische druk op banken: geschilleninstituut Kifid oordeelde dat banken in principe de volledige schade van bankhelpdeskfraude moeten vergoeden, tenzij sprake is van aantoonbare grove nalatigheid bij de klant. Banken wijzen op een discrepantie in regelgeving en handhaving: financiële instellingen staan onder strenge wetgeving en toezicht, techbedrijven worden volgens hen te weinig aangesproken, terwijl de kosten van fraudebestrijding uiteindelijk bij rekeninghouders terecht kunnen komen. De NVB eist concrete stappen van sociale mediabedrijven, zoals actief verwijderen van nepadvertenties en valse sites.