BDO: bedrijfsmodel ziekenhuis nog niet klaar voor preventieve zorg

In dit artikel:

Nederlandse ziekenhuizen bereiden zich onvoldoende voor op een toekomst waarin preventie, afslankmedicatie, digitalisering en kunstmatige intelligentie de zorgvraag veranderen. Dat concludeert accountantskantoor BDO in zijn jaarlijkse analyse van de financiële gezondheid van 61 ziekenhuizen. Volgens BDO-partner Mike Tagage betekent minder ziekte niet automatisch minder ziekenhuiszorg, maar vooral een andere patiëntenstroom. Ziekenhuizen moeten daarom niet alleen naar hun huidige vijfjarenplannen kijken, maar ook naar ontwikkelingen op langere termijn.

De financiële situatie verbeterde het afgelopen jaar licht: het gemiddelde rapportcijfer steeg van 6,1 naar 6,3. BDO noemt die vooruitgang echter marginaal. Zeventien ziekenhuizen, 28 procent van het totaal, krijgen een onvoldoende. Een op de vijf heeft een rendement onder 1 procent, een kritieke grens voor banken, en 30 procent blijft onder een ebitda-marge van 6,5 procent. Daardoor wordt het moeilijker om noodzakelijke investeringen te financieren. Vooral kleinere ziekenhuizen hebben daar last van; grotere instellingen profiteren vaker van schaalvoordelen en betere toegang tot kapitaal.

De omslag naar preventie vormt een extra financieel probleem, omdat ziekenhuizen nog grotendeels per behandeling worden betaald. Wie investeert in leefstijl, zorg op afstand of samenwerking met huisartsen, kan daardoor omzet verliezen. BDO pleit voor andere financiële prikkels, waaronder langlopende contracten met zorgverzekeraars en ‘shared savings’: ziekenhuizen zouden mee moeten profiteren wanneer preventie in een regio het aantal ziektegevallen verlaagt.

Ook gebouwen en personeel moeten volgens BDO flexibeler worden georganiseerd. Veel ziekenhuizen werken nog in verouderd vastgoed, terwijl personeel schaars is. Automatisering, AI en robots kunnen taken overnemen, maar Nederland loopt volgens Tagage achter op landen als China en de Verenigde Staten. Bestuurders moeten daarom nu investeren en plannen maken voor verschillende toekomstscenario’s, in plaats van zich uitsluitend op bestaande prognoses te baseren.