Blake en Mortimer getekend door een Nederlander

In dit artikel:

Peter van Dongen heeft na drie jaar intensief, handwerkend tekenwerk een nieuw Blake en Mortimer-album afgeleverd bij uitgever Dargaud: De Atlantische dreiging, herkenbaar aan een felblauwe cover. Van Dongen werkte lange dagen — vaak zeven dagen per week en minimaal tien uur per dag — om storyboards, potloodschetsen en de uiteindelijke pagina’s gereed te krijgen. Het album sluit thematisch aan bij het door Edgar P. Jacobs gecreëerde universum van de serie, met zijn mix van jaren‑vijftig‑setting, sciencefictionachtige machines en de terugkerende dreiging rond Atlantis en vijand kolonel Olrik.

Blake en Mortimer, twee Britse heren (een veiligheidschef en een natuurkundige) die de wereld beschermen vanuit een klassieke context, vormen al bijna tachtig jaar een icoon in Frankrijk en België, waar strips als ‘de negende kunst’ worden beschouwd. Die status legt een zware verantwoordelijkheid bij nieuwe makers. Na Jacobs’ overlijden in 1987 werden aanvankelijk alleen Belgische scenaristen en tekenaars toegelaten tot de reeks; de komst van Van Dongen markeert een opvallende doorbraak van een Nederlandse tekenaar in dat bastion.

Van Dongen, van Indonesische afkomst en al van jongs af aan getekend in de klare lijn zoals Jacobs, debuteerde in deze serie in 2018 samen met Teun Berserik met De vallei der onsterfelijken. Het tweetal wist Dargaud te overtuigen door indrukwekkend potloodwerk te tonen — aanvankelijk werden ze zelfs alleen in potlood gevraagd om testpagina’s — en het eerste album verkocht alleen al in Frankrijk ruim 470.000 exemplaren. De samenwerking tussen Van Dongen en Berserik leidde tot drie albums; na die periode besloten ze elk hun eigen weg te gaan omdat de creatieve inzichten gingen verschillen. Van Dongen tekent De Atlantische dreiging zonder Berserik en is inmiddels een vast onderdeel van de teams die de reeks voortzetten.

De hoge status van Blake en Mortimer betekent ook veel druk: sommige Belgische en Franse tekenaars zouden terugdeinzen voor de kritiek die het publiek kan hebben. Van Dongen geeft aan dat hij zichzelf die druk oplegt, omdat hij elk detail wil laten kloppen. Zijn werkwijze is minutieus: eerst een storyboard dat het scenario volledig doorloopt in kleine schetsvakjes, daarna het uittekenen en inken, alles met de hand. Zijn achtergrond en eerder werk — bijvoorbeeld het in Indonesië gesitueerde album Rampokan — passen goed bij het tijdsbeeld dat de reeks oproept.

Hoewel het publiek traditioneel ouder en overwegend mannelijk is, passeert de reeks veranderingen: er verschijnen tegenwoordig meer vrouwelijke personages en de oplages blijven indrukwekkend (een eerste druk van Van Dongens nieuwe album telt 375.000 exemplaren), al is dat minder dan een decennium geleden. Tegelijk staat de stripmarkt onder invloed van andere genres; jongeren lezen veel manga, wat het landschap verandert.

Van Dongen verwacht meer bijdragen aan Blake en Mortimer te maken; hij heeft al ideeën klaarliggen. Eerst volgt echter promotie- en signeerwerk in Frankrijk en België — in steden als Parijs, Versailles, Metz, Dijon en Brussel komen bij dergelijke sessies honderden mensen op hem af. De Nederlandse ‘noorderling’ heeft daarmee zijn plek verworven in een traditioneel Belgisch-Frans stripinstituut en verdient naar eigen zeggen als een van de weinigen van dit werk te kunnen leven.