Boxhoppen? Overstap van box 3 naar box 2 is niet zo makkelijk en vaak niet slim

In dit artikel:

Vermogende Nederlanders weten door de voortdurende Haagse discussie over box 3 niet meer hoe zij hun spaargeld, beleggingen en vastgoed fiscaal moeten structureren. Banken zoals ING en Rabobank trekken daarom door het land om klanten voor te lichten. Tijdens bijeenkomsten blijkt dat zelfs mensen met grote vermogens vaak het verschil niet kennen tussen een vermogensaanwasbelasting, waarbij ook ongerealiseerde waardestijgingen worden belast, en een vermogenswinstbelasting, waarbij belasting pas verschuldigd is na verkoop.

Op Prinsjesdag maakte het kabinet duidelijk dat het huidige box 3-stelsel voorlopig blijft bestaan. Dat stelsel rekent met een door de overheid vastgesteld fictief rendement. Tegelijkertijd werkt Den Haag aan een nieuw systeem dat vermoedelijk uitgaat van belasting op gerealiseerde vermogenswinsten. Een eerder voorstel voor belasting op jaarlijkse waardestijgingen was wel door de Tweede Kamer aangenomen, maar kreeg weerstand in de Eerste Kamer. Daardoor blijft voor spaarders en beleggers onduidelijk welke regels de komende jaren zullen gelden.

Financiële dienstverleners spelen op die onzekerheid in met adviezen en campagnes om vermogen onder te brengen in box 2, bijvoorbeeld via een eigen bv. Daarover wordt eerst vennootschapsbelasting geheven, terwijl het geld binnen de bv opnieuw kan worden belegd. Volgens fiscaal econoom Edwin Heithuis wordt echter vaak vergeten dat bij uitkering aan de aandeelhouder opnieuw belasting verschuldigd is. Ook zijn er oprichtingskosten, minder privacy en kan de totale druk uiteindelijk hoger uitvallen dan in box 3. In box 3 geldt bovendien een vermogensaftrek van bijna €60.000 per persoon, of ongeveer €120.000 voor fiscale partners.

Of box 2 aantrekkelijk is, hangt af van het soort vermogen. Spaarders betalen in box 3 ongeveer over het rendement dat zij daadwerkelijk ontvangen. Voor aandelenbeleggers kan box 2 vooral bij lage rendementen gunstiger zijn; bij hogere rendementen kan box 3 voordeliger uitpakken. Vastgoedbeleggers zitten volgens Heithuis het meest klem. Ongerealiseerde waardestijgingen van woningen tellen mee in de tegenbewijsregeling, terwijl de belasting uit de vaak beperkte huurinkomsten moet worden betaald. Overheveling naar box 2 brengt daarnaast overdrachtsbelasting met zich mee: vanaf 2027 7% voor woningen en 10,4% voor ander vastgoed.

De experts zien daarom geen massale verhuizing van vermogen naar box 2. Vooral voor mensen met enkele tonnen hangt een verstandige keuze af van hun persoonlijke situatie, zoals inkomen, risico, hypotheek en gezinssituatie. Zij adviseren niet overhaast te handelen op basis van politieke uitspraken of marketing van brokers. Zolang het nieuwe belastingstelsel niet definitief is, kan een huidige keuze later juist ongunstig blijken.