Brankele Frank: 'Ik voel me altijd een buitenbeentje. Zelfs nu'
In dit artikel:
Brankele Frank (38) zit sinds dit jaar duidelijk in de publieke belangstelling: ze won tv-quiz De Slimste Mens, startte de podcast Let’s Go Mental (januari), kreeg een column in het FD en verschijnt geregeld op televisie om wetenschappelijke inzichten voor een breed publiek te vertalen. Haar carrière maakte in korte tijd een vlucht; waar ze in 2024 nog onzeker was of zelfstandig werk als wetenschapscommunicator zou aanslaan, stroomden begin dit jaar de aanbiedingen binnen nadat een fragment over liefdesverdriet en paracetamol op Instagram veel aandacht kreeg. Inmiddels noemt ze zichzelf podcastmaker/talkshowgezicht/schrijver/presentator en omarmt ze het leven van de zogenoemde slash-generatie.
Frank, neurobioloog van opleiding en voormalig McKinsey-medewerker met een gevarieerd cv (Artis, start-up, schrijver), bouwde een reputatie op rondom stress en burn-out. In 2023 publiceerde ze Over de Kop, waarin ze openlijk sprak over haar eigen burn-outs; tijdens dat schrijfproces kreeg ze zelfs nog een tweede terugval. Ze waarschuwt dat het begrip burn-out te vaak en te los wordt gebruikt — "bij een depressie wil je niks, bij een burn-out kun je niks" — en pleit voor het behouden van een duidelijke diagnose omdat die mensen houvast biedt. Volgens haar is burn-out het gevolg van langdurige stress en geen losse gemoedstoestand zoals veel socialemediaberichten suggereren.
Persoonlijke geschiedenis en identiteit spelen een grote rol in zowel haar werk als publieke positie. Als dochter van een Joodse vader, die als baby werd gered tijdens de oorlog en wiens jeugd door trauma's werd getekend, groeide ze op in een gezin waar emoties zelden expliciet werden uitgesproken. Die opvoeding beïnvloedde haar copingmechanismen en professionele interesse in de werking van het brein: trauma en chronische stress veranderen de hersenen blijvend en vergroten de kans op terugval. Frank gebruikt die biologische kennis om onder meer uit te leggen waarom mensen onder voortdurende bedreiging prikkelbaarder en minder flexibel zijn.
Het Israëlisch-Palestijnse conflict werd dit jaar onvermijdelijk onderdeel van haar publieke profiel. Aanvankelijk verzet ze zich tegen de verwachting dat ze als Joods persoon automatisch een standpunt moet innemen, maar omdat ze zich Joods voelt en een podium heeft, spreekt ze zich uit; zij noemt wat er gebeurt genocide. Bezoeken aan Israël en de Palestijnse gebieden maakten indruk: ze zag directe voorbeelden van ongelijkheid in watervoorziening en ervoer zelf schrijnende confrontaties waarbij haar veiligheid even onzeker voelde. Binnen de familie levert dat spanningen op; haar vader, getekend door oorlogstrauma, reageert anders dan zij, maar hun opvattingen lijken langzaam naar elkaar te bewegen.
Frank houdt zichtbaar souvenirs van haar recente publieke succes in haar Amsterdamse appartement — een wisseltrofee van De Slimste Mens bijvoorbeeld — maar ze worstelt ook met het ongemak van uitblinken, iets dat teruggaat naar pesterijen op school. Ze werkt nu actief aan grenzen: ze zegt vaak ja tegen kansen, maar luistert beter naar signalen van overbelasting. Toen ze merkte dat ze zichzelf voorbij rende, veegde ze haar agenda leeg en ging een week naar Spanje om uit te rusten.
Wetenschappelijk pleit Frank voor evenwicht in het omgaan met prikkels: extreme ontprikkeling (donkere kamers, sociale detox) kan de gevoeligheid voor de normale wereld juist vergroten. Haar nieuwe boek, Het Grote Ontprikkelboek (voorjaar 2026), verzamelt bijdragen over wat wél en niet helpt bij overprikkeling. Haar gekozen strategie — breed inzetten, snel ja zeggen op mogelijkheden en vervolgens uitsplitsen hoe ze die aanpakt — heeft haar ongekende kansen gebracht en tegelijkertijd haar geleerd beter voor zichzelf te zorgen.