Brussel trekt steun in voor Biënnale
In dit artikel:
Brussel overweegt Europese steun aan Rusland bij de Biënnale van Venetië stop te zetten nu Moskou opnieuw een paviljoen krijgt op het kunstfestival (7–21 juni). EU-buitenlandchef Kaja Kallas noemde het moreel problematisch dat Rusland zich kan presenteren terwijl het Oekraïense cultuurgoed wordt gebombardeerd. De Europese Commissie had voor drie jaar ruim €2 mln gereserveerd, maar stuurt dit geld “op de helling”: organisaties van de Biënnale kregen een brief met een termijn van dertig dagen om te reageren; bij een onbevredigend antwoord volgt opschorting of intrekking van de subsidie. Ook lidstaten en 37 Europarlementariërs — onder wie Reinier van Lanschot en Anna Strolenberg — vragen scherpte en zien de zaak als een toets voor het EU-beleid ten aanzien van Oekraïne en de rechtsstaat.
In Centraal-Europa escaleert een burenruzie tussen Hongarije en Slowakije over de historische Beneš-decreten (1946), die na de Tweede Wereldoorlog onteigeningen van Duitse en Hongaarse minderheden mogelijk maakten. Het onderwerp kwam terug op de voorgrond nadat in Slowakije werd gesteld dat etnische Hongaren nog steeds grond verliezen op basis van die regels. De beoogd Hongaarse premier Péter Magyar heeft bij zijn eerste contact met de Slowaakse premier Robert Fico onmiddellijk gesteld dat eerst duidelijkheid over de Beneš-decreten moet komen voordat echte samenwerking mogelijk is. Magyar bekritiseerde ook het beleid van zijn voorganger Viktor Orbán — die recent verloor bij de verkiezingen maar partijleider blijft — en beschuldigde hem onder meer van het laten spelen van migratiepolitiek vlak voor de Slowaakse verkiezingen, wat de relatie verder verzuurt.
In Griekenland heeft het parlement vorige week de immuniteit opgeheven van dertien leden van regeringspartij Nea Dimokratia op verzoek van het Europees Openbaar Ministerie (EOM). Het EOM onderzoekt vermeende fraude met EU-landbouwsubsidies sinds 2018 voor meer dan €23 mln: belastinggeld zou zijn aangevraagd voor grond en veestapel die niet bestonden of door niet-landbouwers werden opgegeven. Hoofdprocureur Laura Kövesi verdedigt het onderzoek fel tegen kritiek dat het politieke motieven zou hebben; sommige ministers dreigen zelfs met uittreden uit het EOM.
Op nationaal niveau verandert GroenLinks-PvdA binnenkort van naam naar “Pro”; dat besluit wordt formeel genomen tijdens het oprichtingscongres op 13 juni. In Brussel moet die naamswijziging nog administratief worden doorgevoerd bij de twee fracties waar de partij nu deel van uitmaakt (Greens en S&D). Op termijn (voor 2029) zal Pro echter één Europese fractiekeuze moeten maken, want een blijvende spreidstand is onhoudbaar.
Verder in de Brusselse weekagenda: Europarlementariërs vergaderen in Straatsburg over onder meer regels tegen finfluencers, de volgende meerjarenbegroting en rechtsstaatrapporten; landbouwministers bespreken de toekomst van landbouwsubsidies en de marktsituatie door de oorlog in Oekraïne; de Commissie komt met aanbevelingen over leeftijdsverificatie en betere handhaving van regelgeving. Denktanks Bruegel, CEPS en EPC organiseren naderhand debatten over mondiale onevenwichtigheden, de digitale euro en terugblikken op de informele EU-top.
Kort nieuws rond de EU: China waarschuwt met tegenmaatregelen tegen de EU Industrial Accelerator Act (maatregelen tegen oneerlijke concurrentie); voormalig Europees Raadvoorzitter Charles Michel gaf een interview over onder meer ‘sofagate’; Viktor Orbán zal na zijn verkiezingsnederlaag geen zetel in het Hongaarse parlement innemen maar blijft partijleider; en discussies over de locaties en historische wortels van EU-instituten en over belemmeringen voor Oekraïnes EU-toetreding (bijvoorbeeld een mogelijk referendum in Frankrijk) blijven spelen.
Deze aflevering van Europamania is samengesteld door de FD-Brusselaars Daan Ballegeer, Mathijs Schiffers en Han Dirk Hekking, met hulp van David Kabel. Reacties of tips kunnen worden gestuurd naar het redactiekanaal van de rubriek.