Centrale banken hamsteren goud en trekken voorraad weg uit Amerika

In dit artikel:

Het vertrouwen tussen bondgenoten staat onder druk, en centrale banken laten dat zien door veel meer goud te kopen en hun voorraden deels uit Amerikaanse kluizen weg te halen. Volgens Goldman Sachs kochten zij in augustus ongeveer 79 ton goud, ruim vier keer het maandgemiddelde van vóór de Russische inval in Oekraïne in 2022. Over de afgelopen drie maanden lag het tempo op circa 85 ton per maand, oftewel meer dan 1.000 ton op jaarbasis. China was met ongeveer 25 ton de grootste identificeerbare koper.

De opleving hangt samen met de bevriezing van circa 300 miljard dollar aan Russische reserves na de invasie. Dollar- en euroreserves zijn vorderingen op andere landen en kunnen daardoor worden geblokkeerd. Goud geldt daarentegen als een neutraal bezit zonder tegenpartijrisico: het is schaars, duurzaam en niet afhankelijk van de bereidheid van een andere overheid om toegang te verlenen. Die eigenschappen worden ook door voorstanders van bitcoin benadrukt, al is goud fysiek en moet het worden opgeslagen.

Vooral de locatie van goud krijgt meer aandacht. De Nederlandsche Bank (DNB) verplaatste in een halfjaar ongeveer 86 ton uit New York en Ottawa naar Londen, omdat goud bij de Bank of England volgens DNB in een crisis het snelst verhandelbaar is. Frankrijk haalde tussen juli 2025 en januari 2026 al zijn goud weg bij de Federal Reserve in New York, officieel omdat het niet aan de gewenste zuiverheidsnorm voldeed. In augustus daalde de buitenlandse goudvoorraad bij de Fed met 40 ton, terwijl die bij de Bank of England met 46 ton toenam.

Ook de terughoudendheid van centrale banken om te zeggen waar hun goud ligt, neemt toe. In Duitsland en Italië pleiten politici voor het terughalen van meer goud uit de Verenigde Staten, mede vanwege de oplopende spanningen met president Donald Trump. De Duitse Bundesbank ziet daarin geen directe aanleiding en waarschuwt dat de VS zichzelf zou schaden door het vertrouwen in de financiële markten aan te tasten.

Enquêtes wijzen ondertussen op een bredere verschuiving. Van 76 ondervraagde centrale banken verwacht 74 procent dat het aandeel van de dollar in de wereldreserves de komende vijf jaar afneemt. 73 procent noemt het ontbreken van wanbetalingsrisico als belangrijke reden om goud aan te houden. Volgens de World Gold Council wijzen de verhuizingen niet automatisch op een verkoopplan, maar wel op de groeiende overtuiging dat veiligheid alleen niet langer voldoende is: landen willen ook zeker weten dat ze hun reserves daadwerkelijk kunnen gebruiken.