De Box 3-hypotheek met NHG

In dit artikel:

Een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie (NHG) mag in principe niet worden gebruikt voor consumptieve uitgaven die fiscaal in Box 3 vallen, zoals de aankoop van een auto. Toch zijn er uitzonderingen. Zo kan een bestaand Box 3-deel worden meegenomen bij het oversluiten van een hypotheek, mag een deel van de eigenwoningreserve bij verhuizing buiten de nieuwe woning blijven en kunnen bepaalde herfinancieringskosten in Box 3 worden gefinancierd. Het Box 3-deel moet dan als niet-aftrekbare lening worden getoetst en ten minste annuïtair worden afgelost.

Hypotheekadviseur Jos Koets benadrukt dat een Box 3-toetsing niet hetzelfde is als een Box 3-hypotheek. Een lening kan voor de inkomensnormen als Box 3 zijn getoetst, terwijl zij fiscaal toch een Box 1-hypotheek blijft en de rente aftrekbaar is. Dat verandert wanneer een deel van bijvoorbeeld een verbouwingslening daadwerkelijk aan consumptieve doelen wordt besteed; dat deel valt dan fiscaal in Box 3 en moet aan de Belastingdienst worden gemeld.

Bij verhuizing kan opnieuw een Box 3-deel ontstaan doordat de overwaarde van de oude woning, de zogenoemde eigenwoningreserve, niet volledig in de nieuwe woning wordt gestoken. Volgens de NHG-regels lijkt het daardoor mogelijk om ook met een bestaande Box 3-hypotheek opnieuw een NHG-lening af te sluiten. Banken baseren zich daarbij soms vooral op de verklaring van de hypotheekadviseur en controleren niet altijd de aangifte inkomstenbelasting of de verhouding tussen de Box 3-schuld en de eigenwoningreserve.

Dat kan ertoe leiden dat een consumptieve lening wordt afgelost met extra hypotheekgeld, omdat een hypotheek doorgaans ruimer kan worden verstrekt dan een persoonlijke lening. De hypotheekadviseur blijft echter verantwoordelijk voor de onderbouwing. In het klantdossier moeten de Box 1- en Box 3-delen, de duur van de renteaftrek en het eerdere renteaftrekverleden duidelijk zijn vastgelegd. In 2026 ligt de NHG-grens op €470.000.