De kunst van het inpakken

In dit artikel:

Saskia Leemans, professioneel inpakker en eigenaar van Cadeau Pakje In (opgericht twaalf jaar geleden), geeft praktische lessen in mooi en doordacht cadeau-inpakken. Haar passie begon als bijbaantje in een parfumerie; inmiddels stelt ze winkeliers haar mobiele ‘cadeau-inpaktafel’ ter beschikking en verzorgt ze workshops voor bedrijven en particulieren. Volgens Leemans is de belangrijkste regel: strak beginnen. Te veel papier gebruiken is een veelgemaakte fout; dat maakt het resultaat bobbelig en kan voor winkels ook duur zijn, want mooi inpakpapier is prijzig.

Er zijn duidelijk stijlen en trends in de inpakwereld. In het najaar verschijnen nieuwe kleuren en dessins voor de feestdagen; dit jaar is burgundy red populair en ruiten zijn sterk in opkomst. Ook dubbelzijdig papier wint aan terrein omdat het meer kleurcombinaties mogelijk maakt en visueel speelser is. Voor de finishing touch pleit Leemans voor stoffen linten, vooral satijn en velours, en voor een nette, symmetrische strik: twee gelijke ‘ogen’ en gelijke staarten. Gekrulde kunststoflinten zijn volgens haar passé.

Online platforms als Instagram en TikTok tonen veel inpakvideo’s naast unboxings; het precieze, ritmische werk heeft een rustgevende, bijna meditatieve werking: het ritselende papier en het vouwen spreken het brein aan. Voor lastige vormen geeft Leemans praktische oplossingen — een voetbal verpak je bijvoorbeeld als een zak door het papier aan twee kanten naar binnen te vouwen en de onderkant meerdere keren om te vouwen en te tapen — zodat de vorm van het cadeau niet direct herkenbaar is.

In Japan is inpakken een veel serieuzere en meer gecodificeerde traditie. Julia Mestrum van het Japanmuseum SieboldHuis in Leiden leidt workshops over furoshiki — vierkante stoffen doeken die op talloze manieren gebruikt en hergebruikt kunnen worden. Oorspronkelijk functioneel (voor tempelaanbiedingen, badhuizen en kledingopslag), zijn furoshiki tegenwoordig ook een esthetisch en duurzaam alternatief voor papier. Daarnaast is er in Japan de kunst van mizuhiki: sierlijke knopen gemaakt van strak gerold rijstpapier, verstevigd met stijfsel. Deze knopen zijn niet louter decoratief; ze dragen symboliek. De awaji musubi bijvoorbeeld staat voor duurzaam geluk, en kleuren hebben betekenissen: rood voor voorspoed en bescherming, goud voor financieel geluk, roze voor liefde; zwart wordt alleen bij rouw gebruikt.

De SieboldHuis-workshops moedigen ook het minimaliseren van plakband aan — vaak volstaat één stukje — omdat dat netter oogt en beter aansluit bij de Japanse esthetiek. Voor wie het liever losser ziet: psycholoog Patrick Wessels wijst op een psychologisch voordeel van een rommelig ingepakt cadeau: lage verwachtingen verhogen het verrassingseffect en daarmee de waardering, vooral onder goede vrienden; bij zakelijke relaties is zorgvuldig inpakken wel verstandig.

Kortom: wie met aandacht inpakt, toont zorg en creëert een beleving — of je nu kiest voor strak, luxe papier en satijnen lint of voor duurzame furoshiki-doeken en symbolische mizuhiki-knopen. Beide benaderingen hebben esthetische, emotionele en soms praktische voordelen.