De mini-jasjes van Meta Struycken zijn een protest tegen overconsumptie

In dit artikel:

Meta Struycken (1964) maakt kleine, met de hand geborduurde textielobjecten in de vorm van jasjes van ongeveer 35 centimeter hoog. Hoewel ze haar werk zelf liever omschrijft als ‘textielobjecten in miniatuurformaat’ dan als kunst, hebben de jasjes een sterke visuele en tactiele uitstraling. Ze gebruikt reststoffen van modehuizen, vintage kleding en patchwork, en bewerkt die met borduur-, stik- en applicatietechnieken. Geometrische vormen, strepen, cirkels, texturen en verfstreken geven de objecten een abstract, modernistisch karakter.

De jasjes ogen spontaan, maar ontstaan door vele uren geconcentreerd handwerk. Struycken werkt soms van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat en wil met haar relatief eenvoudige technieken anderen inspireren om zelf te repareren, borduren en hergebruiken. Haar werk trok de afgelopen twee jaar veel aandacht via haar website en Instagram, waar ze ruim 50.000 volgers heeft. Ook was het te zien in galeries, op Art Rotterdam en in Museum Arnhem tijdens de tentoonstelling ‘Draadkracht’. Dit najaar volgen presentaties op de PAN en kunstbeurs NAP+ in Amsterdam; in 2027 staat een solotentoonstelling gepland bij galerie Weisbard in Rotterdam.

Struyckens huidige praktijk vormt een duidelijke breuk met haar eerdere loopbaan in de mode. Na haar opleiding aan ArtEZ begon ze in 1989 met Le Salon, een atelier en winkel voor eigentijdse maatkleding tegenover het Stedelijk Museum in Amsterdam. Ondanks aanvankelijk succes bleek de onderneming financieel niet levensvatbaar en sloot zij na ruim vijf jaar. Daarna werkte ze voor commerciële labels en bij het Nederlands Mode Instituut, waar ze trendprognoses maakte.

In 2002 richtte ze samen met haar man Simon Verlaat het vakblad NewStyle op. Als hoofdredacteur onderzocht ze niet alleen modetrends, maar ook hun sociale en culturele achtergronden. Door haar werk voor het blad raakte ze steeds kritischer op de enorme omvang van de kledingproductie, de slechte kwaliteit van veel kleding, synthetische materialen, vervuiling en slechte arbeidsomstandigheden. In 2014 stopte het echtpaar met NewStyle. Struycken werkte daarna onder meer voor G-Star en Woolmark en maakte een betaald onlinetrendboek, waarin haar kleine handgemaakte kledingstukken als teasers verschenen.

Na het plotselinge overlijden van Verlaat, zes jaar geleden, verhuisde Struycken van Friesland naar Haarlem. Ze besloot bewust te stoppen met trendvoorspellingen, omdat die volgens haar bijdragen aan steeds meer kledingproductie. De miniatuurjasjes kregen vervolgens een zelfstandige artistieke rol. Art- en designadviseur Julius Vermeulen zag ze als kunst en stelde een tentoonstelling voor in zijn galerie Eenwerk. Nadat Vermeulen ernstig ziek werd en overleed, zette zijn partner, ontwerper Irma Boom, het project voort. In juni 2024 werden negentig werken gepresenteerd tijdens de succesvolle tentoonstelling ‘STITCH!’.

Struycken wil met haar werk de vaak onderschatte traditie van vrouwelijke huisvlijt een eigentijds en artistiek gezicht geven. Tegelijkertijd verzet ze zich tegen de wegwerpcultuur van de mode. Ze vindt dat kleding een langdurig onderdeel van iemands leven moet zijn en, net als een meubel of schilderij, onderhouden, hersteld en eventueel verfraaid moet worden. Vooral jonge vrouwen en mensen die zelf willen handwerken voelen zich volgens haar door die combinatie van kunst en reparatie aangesproken.

Die boodschap leidde ook tot een samenwerking met het Britse merk Toast. Voor de collectie ‘Renewed by Meta Struycken’ herstelde en versierde ze acht beschadigde kledingstukken. De items waren vrijwel direct uitverkocht, al benadrukt Struycken dat ze geen kledingproductie op maat wil opzetten. Haar miniatuurformaat is bewust gekozen: kleiner zouden de jasjes op poppenkleding lijken, groter op kinderkleding. Ze hoopt dat haar werk mensen aanzet tot repareren en personaliseren in plaats van weggooien, en wil mogelijk volgend jaar een boek publiceren met praktische suggesties daarvoor.