De plofkraak gaat een nieuwe ronde in - eens zien hoe snel politie en banken deze trend keren

In dit artikel:

De plofkraak is terug in Nederland en veroorzaakt opnieuw grote schade en angst bij omwonenden, banken en winkeliers. Waar aanvankelijk gas werd gebruikt om geldladen van pinautomaten te laten ontploffen, ontwikkelden criminelen hun techniek: van gas naar zelfgemaakte explosieven zoals flitspoeder en zwaar vuurwerk, vaak met afstandsbedieningen en later steeds zwaardere ladingen. In 2012 vonden dergelijke gasplofkraken landelijk nog rond de 137 keer plaats, naast enkele keren met explosieven.

Banken en politie reageerden met technische tegenmaatregelen: detectiesystemen die gas afvoeren of neutraliseren, versterkte kluizen en systemen die bankbiljetten bij een aanval vernielen met inkt of lijm. Criminelen pasten zich aan en trokken soms naar Duitsland, waar nog relatief veel cash beschikbaar was. Utrechtse en Amsterdamse bendes speelden daarin een opvallende rol.

De recente golf richt zich steeds vaker niet op losse geldautomaten maar op de kluizen waar ondernemers hun dagopbrengst deponeren. Voor de schrijver staat de terugkeer van de plofkraak symbool voor de voortdurende ratrace tussen daders, politie, justitie en bedrijven: “Al sinds het Wilde Westen proberen dieven kluizen leeg te roven,” parafraseert hij een overleden rechercheur. Dat sommige daders ooit hun daad als ‘victimless’ zagen, wordt tegengesproken door de realiteit: bewoners raken getraumatiseerd en lopen soms levensgevaar.

De vraag blijft hoe snel politie en banken de nieuwe trend keren — en of er op termijn een bredere discussie nodig is over hoeveel cash in publiek toegankelijke situaties wordt achtergelaten. Paul Vugts behandelt deze ontwikkelingen wekelijks in zijn misdaadrubriek en podcast.