De zeestraat openen, of toch niet
In dit artikel:
President Trump heeft op 4 mei Project Freedom aangekondigd, een operatie bedoeld om handelsvaart door de Straat van Hormuz te helpen die momenteel wordt geblokkeerd door spanningen met Iran. Het Amerikaanse CentCom vulde de aankondiging aan met details die wijzen op een grootschalige militaire inzet: geleide-wapenvernietigers, meer dan 100 vliegtuigen (land- en zeegebaseerd), multidomein-onbemande platforms en circa 15.000 militairen. Exacte uitvoering en of het privévaartuigen daadwerkelijk escorteert, blijft onduidelijk; sommige bronnen (Axios) suggereren dat escortes niet noodzakelijk zijn en reders lijken terughoudend nadat er berichten waren over twee aanvallen op schepen sinds zondag.
De situatie heeft de scheepvaart praktisch lamgelegd: op 2 mei passeerden slechts 12 schepen de zeestraat (vijf inkomend, zeven uitgaand), tegen een pre-conflict dagelijks gemiddelde van ongeveer 138. Markten houden voorlopig hun adem in: olieprijzen stabiliseerden — Brent rond $108 per vat en Amerikaanse olie iets onder $102 — na een vroege daling, aandelenfutures in Europa en de VS noteren nauwelijks hoger en de dollar beweegt weinig.
Deze week staan meer dan honderd bedrijfsresultaten gepland, waaronder Advanced Micro Devices (AMD), Super Micro Computer, Palantir, Walt Disney en McDonald’s. AMD wordt extra in de gaten gehouden omdat de koers de afgelopen weken met circa 80% steeg; het bedrijf zal sterke cijfers moeten presenteren om die stijging te rechtvaardigen.
Ook belangrijk zijn diverse Amerikaanse macrocijfers die vooruitlopen op het banenrapport van vrijdag: handelsbalans, ISM-diensten, JOLTS-vacatures, werkloosheidsaanvragen en het ADP-banencijfer. De mediane verwachting voor de werkloosheid is 4,3% en voor de nettobanen een toename van ongeveer 60.000, al lopen schattingen door seizoeneffecten uiteen van −15.000 tot +135.000. Een zeer zwak banenrapport zou nodig zijn om de kans op een renteverlaging door de Fed dit jaar substantieel te vergroten, zeker na een FOMC-besluit met drie dissidenten tegen versoepeling. John Williams (New York Fed) spreekt later op de dag en verscheidene ECB- en Bank-of-Canada-functionarissen geven ook commentaar.
De Reserve Bank of Australia vergadert dinsdag en marktverwachting is ongeveer 80% kans op een renteverhoging van 25 basispunten naar 4,35% — de derde op rij. Verder toezeggingen die de markten deze maandag kunnen beïnvloeden zijn onder meer het ECB-jaarverslag 2025, optredens van ECB-president Lagarde en directeur Piero Cipollone bij de Eurogroep, en toespraken van BoC-gouverneur Tiff Macklem en zijn plaatsvervanger Carolyn Rogers.