Deurwaarders willen socialer werken, maar de 'soevereinen' werken niet mee 

In dit artikel:

In Rotterdam-Zuid en Amsterdam-Oost werken deurwaarders zoals Marieke Boon en Jeroen Wegbrands steeds vaker met een sociale benadering om schuldenproblemen aan te pakken. In plaats van enkel aan te dringen op betaling, proberen zij juist een gesprek aan te knopen om achterliggende oorzaken te begrijpen en oplossingen te bieden, bijvoorbeeld door schuldenaren door te verwijzen naar schuldhulpverlening. Deze aanpak is belangrijk omdat veel schulden ontstaan door complexe privésituaties en mensen vaak schaamte ervaren.

Tegelijkertijd neemt de agressie tegen deurwaarders sterk toe. Uit een rapport van Ipsos blijkt dat acht op de tien deurwaarders afgelopen jaar te maken kregen met intimidatie, bedreigingen en geweld. Een groeiende groep zogenaamde ‘soevereinen’ verwerpt de rechtsstaat en weigert wettelijke verplichtingen, wat het werk voor deurwaarders risicovoller maakt. Veiligheidstrainingen en weerbaarheid, zoals gegeven door expert Mario Loeffen, worden daardoor essentieel. Hij benadrukt het belang van voorzorgsmaatregelen en leert hoe om te gaan met emotionele en waardengedreven agressie.

De systeemstructuur bemoeilijkt de sociale aanpak: schuldeisers concurreren om zo snel mogelijk geld te innen, waardoor deurwaarders onder druk worden gezet om efficiënt te handelen in plaats van met aandacht voor schuldhulp. Nadja Jungmann, lector schulden en incasso, pleit voor een wettelijke ‘sociale ministerieplicht’ voor deurwaarders, zodat zij opdrachten kunnen weigeren die onredelijke druk op schuldenaren leggen en schuldeisers samen kunnen betalingsplannen opstellen.

Deurwaarders zien zichzelf niet langer als boze incassobureaus, maar als maatschappelijke schakels die vroegtijdig signaleren en meedenken over duurzame oplossingen. Boon ervaart dat sociaal contact vaak gewenst is, hoewel het lastig is bij soevereinen die deurwaarders negeren of agressief confronteren. De dreiging van uithuisplaatsing wordt dan als laatste serieuze maatregel ingezet. Wegbrands benadrukt dat het hun taak is om zowel de schuldenaar als de schuldeiser te bedienen, waarbij het zoeken naar samenhangende oplossingen belangrijk blijft ondanks de toenemende risico’s en agressie in het vak.