Deze musea bezoek je ook, of vooral, om het gebouw

In dit artikel:

Frank Gehry ontwierp het imposante Guggenheim Abu Dhabi als een collage van blokken en afgeknotte kegels in uiteenlopende kleuren en materialen; de wereldberoemde architect overleed vorig jaar. Het exterieur wekt fascinatie, maar zegt weinig over hoe de binnenruimte is georganiseerd — een gebouw dat op zijn uiterlijk zo gedurfd is, lijkt haast ontworpen om een museum te huisvesten.

Het is een herkenbare trend: musea fungeren steeds vaker zelf als pronkstukken. Dit jaar openen meerdere spectaculair herontworpen of nieuwe museumgebouwen. In Los Angeles kwam het Lucas Museum of Narrative Art tot stand — een futuristisch, bijna ruimteschipachtig ontwerp van MAD Architects, het project van filmmaker George Lucas en Mellody Hobson, met werken variërend van Beatrix Potter en Frida Kahlo tot filmrekwisieten van Lucas. In Tokio heeft het Museum of Narratives Takanawa een nieuw, grotendeels glazen huis van Kengo Kuma gekregen, met een houten spiraalpad begroeid met struiken dat het gebouw een groene, verbindende werking moet geven.

De bedoeling van zulke ontwerpkeuzen is dat architectuur de museumbeleving verdiept. Tegelijk rijst de vraag of vorm en functie altijd samengaan: voorbeelden als Fondation Louis Vuitton tonen galerieruimtes met veel onbruikbare hoeken, en ook het Stedelijk Museum kreeg kritiek op zijn lastige 'badkuip'indeling, ondanks een grote kelder geschikt voor installaties. Historisch gezien is dit conflict niet nieuw — Mies van der Rohe’s Neue Nationalgalerie illustreert hoe glas en staal comfortproblemen kunnen geven.

Niet alles hoeft echter te resulteren in ongemak. Het in Rotterdam getransformeerde Fenix-gebouw laat zien hoe architectuur een museumverhaal kan versterken: een glanzende wenteltrap in dubbele helix voert naar een hoog platform met vergezichten — passend bij een museum over migratie. Dit artikel verscheen bij FD Persoonlijk.