Directeur RDW: Waarom is dit nodig? Dat moeten ambtenaren zich continu afvragen

In dit artikel:

RDW-directeur Jantina Woudstra wil dat de overheid zorgvuldig blijft werken, maar ook sneller leert handelen en kritischer naar nieuwe regels kijkt. De RDW, sinds 1996 de officiële naam van de voormalige Rijksdienst voor het Wegverkeer, heeft ongeveer tweeduizend medewerkers op 22 locaties. De organisatie houdt onder meer toezicht op APK-keuringen, verstrekt kentekens en rijbewijzen, begeleidt de import van auto’s en voert nieuwe regels uit, zoals rond tolheffing.

De RDW treedt doorgaans alleen naar buiten als dat nodig is. Bij terugroepacties van autofabrikanten werkt de dienst samen met fabrikanten om autobezitters tot actie te bewegen. Een brief met het RDW-logo wordt volgens Woudstra minder snel als reclame gezien. Ze waarschuwt dat automobilisten hun verantwoordelijkheid moeten nemen voor de veiligheid van zichzelf, inzittenden en andere weggebruikers.

Woudstra, die het RDW-directeurschap combineert met het voorzitterschap van de Gooische Hockeyclub in Bussum, zegt energie te krijgen van een volle agenda en van werk dat maatschappelijke betekenis heeft. Tegelijkertijd ergert ze zich aan de traagheid van wettelijke procedures. Zo ontdekte de RDW tijdens de coronaperiode dat kunstmatige intelligentie foto’s van geïmporteerde auto’s efficiënt kan beoordelen, maar kon deze werkwijze pas na een langdurig wetgevingstraject worden ingevoerd.

Haar eerdere ervaringen bij KLM, IBM en de NS, waar snelheid vaker werd beloond, kleuren haar kijk op Den Haag. Woudstra vindt dat brede regels, zoals de privacywet AVG en de Wet open overheid, soms zonder voldoende aandacht voor de uitvoeringspraktijk bij zelfstandige bestuursorganen terechtkomen. Daarom verzette zij zich tegen een grote herziening van de Kaderwet zbo’s, omdat die volgens haar geen aantoonbare maatschappelijke meerwaarde heeft. De RDW en andere zbo’s onder het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat stuurden hierover een bezwaarbrief.

Woudstra vindt dat ambtenaren zich voortdurend moeten afvragen waarom nieuwe regels nodig zijn en zich daar ook openlijk tegen moeten kunnen uitspreken. Kritiek mag volgens haar niet automatisch als aanval worden gezien: een organisatie wordt juist veiliger wanneer mensen elkaar de waarheid durven zeggen. Haar logo-loze RDW-pen geeft ze aan het einde van het interview toch mee — een klein promotioneel gebaar van een directeur die daar normaal terughoudend mee omgaat.