Directeur Staatsbosbeheer: 'We zijn te lang te stil geweest, dat reken ik mezelf aan'
In dit artikel:
In 2019 haalden duizenden boeren met hun tractoren het Malieveld in Den Haag overhoop tijdens protesten tegen het stikstofbeleid; sommige boeren probeerden het gras later opnieuw in te zaaien, maar het ontkiemde alleen op de taluds. Die locatie ligt dicht bij het hoofdkantoor van Staatsbosbeheer in het Haagse Bos — een symbolische plek waar de organisatie zich de laatste jaren te veel van het politieke debat verwijderd voelt, zegt algemeen directeur Boudewijn Revis.
Staatsbosbeheer beheert een groot deel van de Nederlandse beschermde natuur (ongeveer 128 van de 162 gebieden) maar heeft volgens Revis te weinig invloed op de ontwikkeling en uitvoering van stikstofbeleid. In het net gepubliceerde jaarverslag roept de organisatie op actiever deel te nemen aan beleidsdiscussies en eerder te worden betrokken bij keuzes en uitvoering. De praktijkkennis van boswachters en terreinbeheerders wordt nu onvoldoende benut, terwijl die kennis juist kan aangeven wat lokaal wél werkt.
De achterliggende aanleiding is schrijnend: natuurwaarden staan onder druk door langdurige droogte, hogere temperaturen en verzuring door stikstofneerslag. Revis noemt concrete voorbeelden — zoals beuken die door verzuring, droogte en kevervraat wegvallen — om te onderstrepen dat stikstof veel natuur hard raakt. Sinds het oude stikstofbeleid ongeldig werd verklaard, hebben vier kabinetten aan nieuwe oplossingen gewerkt, maar onzekerheid over vergunningverlening bleef bestaan, waardoor investeren moeilijk werd en vertrouwen bij boeren afnam.
Revis erkent dat Staatsbosbeheer zichzelf eerder te veel heeft teruggetrokken, vooral na beleidsverschuivingen en budgetkorten in 2012, maar wil nu een koerswijziging: de organisatie wil zowel een kritische stem als een praktische partner zijn bij de uitrol van de aanstaande kabinetsmaatregelen (de plannen van kabinet-Jetten worden eind juni verwacht). Een concreet onderdeel van die plannen zijn waarschijnlijk overgangszones rond kwetsbare natuur, met strengere eisen voor bedrijven.
Voor die zones pleit Revis voor precisie: per perceel aangeven welke maatregel een natuurgebied herstelt — bijvoorbeeld waterpeilherstel door het uit productie halen van maïspercelen — en waar mogelijk ondernemers begeleiden naar natuurinclusieve bedrijfsvoering. Staatsbosbeheer biedt die gedetailleerde ecologische kennis aan en wil procesbegeleiding leveren. Revis sluit met een oproep om de organisatie strategisch in te zetten: "Je kunt het stikstofprobleem niet oplossen zonder Staatsbosbeheer."