Donkerrode start voor AEX terwijl olieprijzen exploderen
In dit artikel:
De Amsterdamse beurs werd maandag kort voor opening verwacht fors lager te openen; futures op de AEX wezen ongeveer een uur voor de gong op een verlies van circa 2,8%. De aanleiding is een scherpe opleving van de olieprijzen tijdens de Aziatische handel, waarbij Brent rond $109 per vat noteerde en WTI rond $105 — beide futures piekten kortstondig rond $120, met intradaystijgingen tot ongeveer 18%.
De prijsexplosie volgt op een week waarin WTI al circa 36% en Brent ongeveer 27% in waarde toenamen; voor WTI was dat procentueel de sterkste wekelijkse stijging in de beschikbare data sinds 1983. De hogere prijzen houden verband met ernstige verstoringen in de olievoorziening: de Iraakse productie is ingestort, de Straat van Hormuz wordt praktisch afgesloten door Iran, en Golfstaten schroeven productie terug omdat opslagcapaciteit tekortschiet. Het stoppen van bronnen kan bovendien blijvende schade aan reservoirdruk veroorzaken, waardoor herstart lang kan duren.
Militair-economische escalatie speelt een directe rol: de Verenigde Staten en Israël bombardeerden in het weekend Iraanse oliedepots, terwijl Iraanse raketten en drones Arabische landen langs de Perzische Golf troffen. De geopolitieke spanningen leiden tot brede marktreacties in Azië: de Japanse beurs viel ongeveer 5,2% terug en Zuid-Korea ruim 6,4%, landen die sterk afhankelijk zijn van olie uit het Midden-Oosten (Japan haalt circa 95% van zijn ruwe olie-import uit die regio en ongeveer 70% van die invoer passeert de Straat van Hormuz).
Op valutamarkten steeg de dollar ongeveer 0,5% ten opzichte van de euro (naar circa 1,1566), en de rentes op staatsobligaties in Azië klommen. Wereldwijde aandelenmarkten hadden de week al gevoelig gereageerd op de door de VS en Israël gestarte militaire acties; Europese beurzen beleefden hun slechtste week sinds begin april 2025—DAX en CAC40 verloren bijna 7% op weekbasis, de AEX circa 4,6% (waarbij een koersval bij halfgeleiderbedrijf Besi extra druk zette). Wall Street bleef relatief vastberaden, maar koersverliezen liepen op na een tegenvallend Amerikaans banenrapport; de S&P500 sloot vrijdag 1,3% lager op 6.740 punten.
Overig bedrijfsnieuws: HAL Trust verdubbelde zijn belang in TKH Group en biotechbedrijf Galapagos lanceerde een nieuw inschrijvingsrechtenplan met 1,75 miljoen rechten voor werknemersvergoedingen. De ontwikkelingen versterken de inflatiedruk via olie en compliceren het beeld voor het rentebeleid van centrale banken.