Doorwerken na je 67ste

In dit artikel:

Tante Fietje overleed onlangs op 104-jarige leeftijd en werkte tot ver voorbij haar honderdste als hostess in een casino. Haar lange loopbaan zette de auteur aan het denken over de vanzelfsprekendheid van pensioen op 67: is dat een harde grens voor functioneren, of voornamelijk een sociaal-cultureel teken dat iemand ‘klaar’ is met werken?

De tekst contrasteert het beeld van pensioen als gekoesterd verworven recht met de vraag of vroeg stoppen gezond is. Een persoonlijk voorbeeld: de schoonvader, een ruimtevaartingenieur die tot zijn 65ste wereldwijde missies leidde (van Frans-Guyana tot Bajkonoer), raakte na zijn verplichte uittreding zijn werkzin kwijt. Na een korte periode op afroep verslechterde zijn fysieke gesteldheid en volgde de diagnose Parkinson — een situatie die suggereert dat betrokken blijven bij werk beschermend kan zijn.

Feiten ondersteunen die observatie: het aantal werkende 67-plussers in Nederland is in twintig jaar verdrievoudigd (CBS) en uit onderzoek blijkt dat vier op de tien gepensioneerden graag weer zouden werken, vooral vanwege contact met collega’s en het gevoel van betekenis, niet primair vanwege geld. Bovendien rapporteert een grote studie in het Journal of Epidemiology and Community Health dat mensen die na hun pensioen blijven werken gemiddeld ongeveer 10% langer leven.

Tegelijk staat de samenleving niet ingericht op doorwerken. Ambtenaren worden automatisch uit dienst gesteld op hun 67ste en moeten opnieuw solliciteren als ze willen blijven; in sollicitaties speelt leeftijdsdiscriminatie nog vaak een rol. Cultureel leeft het idee dat ouderen plaats moeten maken voor jongeren, ook bij krapte op de arbeidsmarkt.

De auteur concludeert dat werken op latere leeftijd niet alleen inkomen biedt maar ook zingeving, sociale contacten en mentale stimulans — factoren die de levensduur en kwaliteit van leven kunnen verbeteren. Om daarvan te profiteren zou beleid moeten evolueren: flexibele arbeidsvormen, bescherming tegen leeftijdsdiscriminatie en een cultuur die doorwerken normaliseert. Arme Fietje? Misschien juist rijker dan wij die op 67 als ‘afgedaan’ worden bestempeld.

Dit stuk verscheen bij FD Persoonlijk.