Dorseys botte AI-waarschuwing verscherpt debat over banen en winst
In dit artikel:
Jack Dorsey, CEO en medeoprichter van fintechbedrijf Block, kondigde eind februari een ingrijpende herstructurering aan waarbij meer dan 4.000 banen — bijna de helft van het personeelsbestand — zullen verdwijnen. Als motief noemt hij dat AI-tools de manier van bedrijven bouwen en besturen fundamenteel veranderen: kleinere teams die slim met die tools werken, kunnen volgens hem meer en beter presteren. De aankondiging leidde tot een sterke koersstijging van Block, wat laat zien dat beleggers bedrijven belonen die AI niet langer als experiment zien maar als drijfveer voor structurele aanpassing.
Reuters wijst erop dat Dorsey niet de eerste topman is die voorspelt dat AI de arbeidsmarkt zal transformeren, maar dat hij tot de eerste behoort die consequent handelt naar die overtuiging en dit openlijk uitspreekt. Zijn boodschap is ook een waarschuwing richting concurrenten: veel bedrijven lopen volgens hem achter en zullen snel tot dezelfde conclusie komen, zo stelde hij.
De stap van Block valt in een bredere trend van AI-gerelateerde ontslagen. Een inventarisatie van Reuters telt sinds november meer dan 61.000 dergelijke ontslagen bij onder meer Amazon, Pinterest en WiseTech. Sommige beleggers zien zulke opzeggingen als correcties na jaren van overaanwerving; anderen vrezen dat automatisering structureel werk en winstmarges bedreigt. Een rapport van Citrini Research schetst een pessimistisch scenario waarin werkloosheid in 2028 oploopt tot ruim 10% door verdringing in onder meer software, logistiek en bezorging.
Tegelijkertijd is er bewijs dat bedrijven rendement beginnen te halen uit AI-investeringen. Morgan Stanley noteerde dat een groeiend aandeel van S&P 500-bedrijven kwantificeerbare voordelen van AI meldt — van 10% eind 2024 naar circa 21% recent — en schat dat breder AI-gebruik de winstmarges dit jaar met ongeveer 40 basispunten kan verhogen. Dat plaatje voedt het debat onder bestuurders, economen en beleidsmakers: leidt AI vooral tot hogere productiviteit en nieuwe banen, of tot grootschalige verdringing?
Autoriteiten en bankiers blijven terughoudend. ECB-president Christine Lagarde zei dat AI‑gebruik tot nu toe vooral productiviteit verhoogt en dat er nog geen duidelijke golf van ontslagen zichtbaar is. Jamie Dimon van JPMorgan benadrukte eerder dat banen zullen verdwijnen maar ook nieuwe rollen zullen ontstaan. Economen bij Bank of America waarschuwen dat uiteindelijk ongeveer een kwart van de banen geraakt kan worden.
Critici waarschuwen voor ongewenste neveneffecten van rigoureuze verkleining. Sommige investeerders vragen zich af of bedrijven die sterk krimpen hun creatieve vermogen en menselijke intuïtie — vaak cruciaal voor innovatieve producten — niet kunnen verliezen. De discussie spitst zich toe: zien we AI vooral als complement voor werknemers of als instrument om hetzelfde met veel minder mensen te doen?