Druk van sociale media duwt twee derde van Gen Z in de schulden

In dit artikel:

Uit het European Consumer Payment Report van incassodienstverlener Intrum — gebaseerd op een enquête onder 20.000 consumenten in twintig Europese landen — blijkt dat sociale media een flinke rol spelen in financiële problemen. Ruim een vijfde van de Nederlandse consumenten zegt door sociale media in de schulden te zijn geraakt; onder generatie Z loopt dat op tot 65%. Twee derde van de respondenten vindt dat sociale media onrealistische verwachtingen scheppen, wat vooral bij jongeren leidt tot druk om een bepaalde levensstijl bij te houden.

Tegelijk tekenen zich verschuivingen in koopgedrag af: in Nederland geeft nog 26% aan vaker spontane online aankopen te doen dan twee jaar geleden. Ook verliest buy-now-pay-later (achteraf betalen) aan aantrekkingskracht: Europees daalde het aandeel consumenten dat een aanbieder kiest op basis van die optie van 40% in 2024 naar 28% in 2025.

Financiële kwetsbaarheid hangt niet alleen van inkomen af maar ook van opvoeding en onderwijs. Van de meest kwetsbaren groeide bijna de helft op in een huishouden met geldstress of ruzie; slechts 15% kreeg goede financiële uitleg van ouders en 8% op school. Algemeen zegt 22% van de Nederlanders voldoende financiële educatie op school te hebben gehad. Zoals Michiel Dietz (Intrum Nederland) samenvat: "Schulden ontstaan zelden door één aankoop."

Jongeren wenden zich vaker tot digitale hulp: 62% van Gen Z gebruikt AI-tools om financiële termen te begrijpen en 47% voelt zich nu comfortabeler met AI in kredietbeslissingen dan twee jaar geleden. Intrum waarschuwt dat AI deels het onderwijsgebrek opvult, maar ook risico’s kent: te veel vertrouwen kan het eigen financieel inzicht ondermijnen en AI maakt soms fouten, wat consumenten langdurig kwetsbaar kan maken.