Eddy Terstall: 'Ik betaal nu de rekening voor de keuzes die ik heb gemaakt'

In dit artikel:

Filmmaker Eddy Terstall (62) heeft tien jaar gewerkt aan Het land van Johan, het eerste deel van een beoogde elfdelige reeks over Nederland vanaf de jaren zeventig. De film, die in januari in première ging, is volgens hem vooral een introductie: een liefdesverhaal rond twee jongens en een vrouw. Het grotere verhaal loopt door tot 2024 en moet uiteindelijk uit vier films bestaan. Terstall wil daarom opnieuw geld inzamelen bij omroepen, investeerders en het Filmfonds, hoewel hij een nieuwe bedelronde tegenstaat.

De productie kostte ongeveer 3,5 miljoen euro, maar er was volgens Terstall nauwelijks budget voor promotie. De film trok daardoor minder publiek dan gehoopt en kreeg in onder meer Het Parool en NRC matige recensies. Omroep MAX zendt een ingekorte versie uit en schrapt vooral blootbeelden die volgens de omroep niet functioneel zijn. Terstall vindt dat critici de film en het tijdsbeeld van de jaren zeventig verkeerd hebben geïnterpreteerd. Ook was niet voor iedereen duidelijk dat de titel verwijst naar een baby die in 2006 wordt geboren, en niet naar Johan Cruijff.

De regisseur zegt dat hij in 34 jaar ongeveer 300.000 euro bruto aan zijn veertien films heeft verdiend, ondanks zes Gouden Kalveren voor zijn werk. Hij wijt zijn beperkte inkomsten deels aan de gebrekkige transparantie in de filmwereld, maar ook aan zijn eigenzinnigheid. Hij wil naar subsidiegevers luisteren, maar niet hun inhoudelijke aanwijzingen opvolgen. Daarnaast denkt hij dat zijn uitgesproken politieke opvattingen zijn kansen verkleinen. Terstall noemt zichzelf sociaaldemocraat en medeoprichter van Vrij Links, maar schrijft ook voor De Telegraaf. Hij bekritiseert onder meer identiteitsdenken, naïviteit tegenover extremistische organisaties en het wegkijken van vrouwenonderdrukking en antisemitisme. Volgens hem is dat niet de reden voor al zijn financiële problemen: films zijn duur, er is weinig geld en hij werkt moeilijk mee aan compromissen.

Zijn persoonlijke situatie onderstreept de onzekerheid. Terstall is kinder- en partnerloos, heeft weinig financiële ruimte en kan door zijn leeftijd nauwelijks nog commerciële opdrachten krijgen. In 2021 werd bij hem een tumor ontdekt, die inmiddels onder controle is. Hij wil fit genoeg blijven om het epos af te maken, maar wil eerst een lowbudgetfilm realiseren over een volkszanger en restauranteigenaar die dementie krijgt. Die productie moet 300.000 tot 400.000 euro kosten en deels worden gefinancierd door particuliere investeerders. Daarna hoopt hij alsnog de vervolgdelen van Het land van Johan te kunnen maken.