Een 10 meter hoge sculptuur van ... plantenwortels

In dit artikel:

In Museum de Fundatie in Zwolle is het tien meter hoge kunstwerk *Symbio* van Diana Scherer te zien. De Duitse kunstenaar baseerde het op de botanische tekeningen van Charles Darwin, die voor zijn onderzoek naar plantengroei kraaltjes aan kiemplanten bevestigde en hun bewegingen onder invloed van licht, zwaartekracht en temperatuur vastlegde. Die ogenschijnlijk chaotische patronen vertaalde Scherer naar een sjabloon waarin graswortels konden groeien.

Voor het werk zaaide Scherer haver in een laag aarde op het sjabloon. In ongeveer tien dagen vonden de wortels hun weg door de aangebrachte groeven. Daarna sneed ze de wortels los, droogde ze en verwerkte ze tot een organisch doek. Het resultaat hangt in een cirkel van drie meter doorsnee in de vide van het museum en blijft daar een jaar te zien. Een felrood, kantachtig net van ecologische wol en gerecyclede kunststof draagt de vier delen van de sculptuur.

Scherer onderzoekt met haar werk de menselijke neiging om de natuur te sturen en de grens tussen het natuurlijke en het kunstmatige. Ze begon rond 2009 met botanische structuren en deed daarvoor onderzoek aan de Radboud Universiteit. Na proeven met honderden planten ontdekte ze dat haver en tarwe het meest geschikt waren, omdat ze snel groeien en de weg van de minste weerstand zoeken. Het ontwerp combineert natuurlijke vormen met menselijke patronen, in dit geval Darwins tekeningen.

De tentoonstelling maakt deel uit van haar internationale meerjarenproject *Interwoven*, dat ook in Duitsland, Frankrijk en Singapore wordt gepresenteerd. In Zwolle wordt *Symbio* bovendien getoond naast werken uit de collectie van de Fundatie, onder meer van Jan van Goyen, Piet Mondriaan en Charley Toorop, kunstenaars die eveneens door de natuur werden geïnspireerd.

Hoewel bezoekers soms denken dat het werk levend is, zijn de planten na het oogsten dood. De wortels worden met gammastraling behandeld om insecten en schimmels te verwijderen, zodat het museum ze veilig kan exposeren. Scherer ziet daarin geen tegenstelling: ook hout en linnen zijn dood plantaardig materiaal. Met de rode kleur van het net wil ze de indruk van een bloedvatenstelsel oproepen en kijkers vooral aan het denken zetten over duurzaamheid, natuurbeheersing en de wisselwerking tussen kunst en wetenschap.