Een artistieke wandeling in het park

In dit artikel:

Orlanda Maaike Gouwenberg, sinds 2024 directeur van de internationale beeldententoonstelling Sonsbeek, woont bewust in Arnhem. Zo wil ze zichtbaar samenwerken met het stadsbestuur, inwoners en parkrangers. Die lokale betrokkenheid is belangrijk na de vorige editie, waarbij de directie en curatoren opstapten na beschuldigingen van seksisme en discriminatie. Ook zou Sonsbeek toen te weinig aansluiting hebben gehad bij Arnhem.

De tentoonstelling ontstond in 1949, kort na de verwoesting van Arnhem tijdens de Slag om Arnhem. Internationale moderne beeldhouwkunst in Park Sonsbeek moest de wederopbouw ondersteunen en kunst voor iedereen toegankelijk maken. Ook de dertiende editie is gratis en duurt honderd dagen. Het thema is ‘Herinnering als levende daad’, een concept van curatoren Amira Gad en Christina Li. Achttien kunstenaars onderzoeken hoe herinneringen veranderen en telkens opnieuw betekenis krijgen; twaalf van hen maakten nieuw werk voor Sonsbeek.

De werken gaan nadrukkelijk een dialoog aan met het park en zijn geschiedenis. Fanja Bouts maakte glas-in-loodramen op basis van onderzoek naar de kleuren en seizoenen van het park. Daarmee stelt ze de vraag hoe natuurlijk een door mensen aangelegde landschapstuin eigenlijk is. Alvaro Barrington bouwde een houten installatie die bezoekers uitnodigt stil te zitten en omgevingsgeluiden te beluisteren, verbonden met herinneringen aan zijn grootmoeder en familiebijeenkomsten.

Het bronzen beeld van Puppies Puppies, de kunstenaarsnaam van transkunstenaar Jade Guanaro Kuriki-Olivo, verbeeldt de overgang van een mannelijk naar een vrouwelijk lichaam en heeft volgens Gouwenberg een persoonlijke en politieke lading. In de Steile Tuin onderzoekt Jota Mombaça met vlaggen, een kleisculptuur en gezang wat na een klimaatramp overblijft van menselijke energie, mythologie en spiritualiteit.

Bij de vijver staat Mounira al Solhs sculptuur *And Europe fled*. Een vrouw met een koffer, mobiele telefoon en roeispaan verwijst naar de Fenicische geschiedenis, hedendaagse conflicten en de oorlogservaring van Arnhem. Het werk belicht bovendien de migrantenvrouw en de vragen wat vluchtelingen meenemen, welke verhalen ze doorgeven en hoe ze elders een nieuw thuis opbouwen.

Na afloop gaan de kunstwerken terug naar hun makers. Gouwenberg hoopt dat de gemeente of een museum enkele werken aankoopt. Sonsbeek heeft een lange traditie van werken die later in het Kröller-Müller Museum en Nationaal Park De Hoge Veluwe terechtkwamen; zij wil die traditie voortzetten.