Een meevaller voor China in Brussel, maar tegenvallers in de maak

In dit artikel:

De Europese Commissie lijkt geen bezwaar te maken tegen de overname van Ceconomy, het Duitse moederbedrijf van MediaMarkt, door de Chinese webretailer JD.com. Brussel onderzocht de transactie van ongeveer €2,2 mrd omdat JD.com mogelijk staatssteun uit China heeft ontvangen. De formele beslissing wordt uiterlijk 4 november verwacht, maar volgens Reuters staat het licht al op groen.

De zaak kreeg extra gewicht doordat China JD.com eerder verbood informatie aan de Europese Commissie te verstrekken. Volgens de Europese regels kunnen bedrijven die niet meewerken een boete krijgen die is gekoppeld aan hun omzet; bij JD.com, dat in 2025 €166,2 mrd omzet boekte, zou dat bedrag aanzienlijk kunnen zijn. De goedkeuring wijst erop dat de Commissie uiteindelijk voldoende informatie kreeg. JD.com deed bovendien toezeggingen, waaronder het openstellen van zijn verkoopkanalen voor externe aanbieders. Toch blijven de verhoudingen tussen Brussel en Peking gespannen. China startte een antidumpingonderzoek naar p-nitrotolueen, terwijl Frankrijk en Duitsland willen bespreken of de EU Chinese bedrijven de toegang tot de Europese markt moet kunnen ontzeggen wanneer China Europese bedrijven beperkt in de toegang tot cruciale grondstoffen.

In Italië voert premier Giorgia Meloni een maximum in van 30% leerlingen zonder Italiaanse nationaliteit per klas. Zij zegt daarmee integratie, gelijke kansen en het voorkomen van ‘getto-klassen’ te willen bevorderen. Volgens experts en Reuters raakt de maatregel echter maar weinig kinderen. Van de 6,2 miljoen Italiaanse leerlingen zitten op circa 2600 scholen meer dan 30% buitenlandse leerlingen, maar twee derde van die groep is in Italië geboren en valt daardoor buiten de regeling. Naar schatting zouden uiteindelijk slechts ongeveer tien openbare scholen boven de grens uitkomen. Critici zien de maatregel daarom vooral als verkiezingspubliciteit, bedoeld om Meloni’s positie tegenover rechtse concurrenten te versterken. Ook is onzeker of de klasgrens verenigbaar is met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Op het gebied van de Europese kapitaalmarktunie vorderen de onderhandelingen over nieuwe regels voor securitisatie. Daarbij worden leningen gebundeld tot verhandelbare producten, zodat banken risico’s kunnen delen met beleggers en kapitaal kunnen vrijmaken voor kredietverlening en investeringen. Hoewel securitisatie door de financiële crisis van 2008 een slechte reputatie kreeg, wil de EU het product onder strengere voorwaarden stimuleren. Lidstaten en Europees Parlement zijn het volgens de berichtgeving grotendeels eens over een halvering van de kapitaaleisen voor de minst risicovolle securitisaties. Op 21 oktober moet de laatste onderhandelingsronde plaatsvinden.

Daarnaast bespreken de Europese ministers van Financiën het Market Integration and Supervision Package. Het voorstel centraliseert het toezicht op financiële markten bij Esma in Parijs. Een belangrijk geschilpunt is een mogelijke uitzonderingspositie voor de Duitse beurs, waarvoor mogelijk ook Zweden steun toont. Het Europees Parlement bepaalt zijn onderhandelingspositie pas in december.

In Zweden is de formatie na de nipte verkiezingsnederlaag van de coalitie van premier Ulf Kristersson vastgelopen. Centrumlinks heeft geen overeenstemming bereikt: Vänsterpartiet wil volwaardig deelnemen en ministers leveren, terwijl Centerpartiet alleen wil meewerken als de linkse partij genoegen neemt met gedoogsteun. Vänsterpartiet stemde bovendien tegen een kandidaat uit het eigen politieke kamp voor het parlementsvoorzitterschap, waardoor een rechtse kandidaat won. De impasse doet denken aan de moeizame formatie in Denemarken en voedt de vrees dat Zweden politiek steeds meer op Nederland gaat lijken.

Verder staan in Straatsburg debatten over de EU-Chinarelatie, de meerjarenbegroting en betaalbaar wonen op de agenda. Ook komen onder meer digitale vormen van bankgeld, circulaire economie, EU-uitbreiding, klimaatbestendige steden, de betrouwbaarheid van EU-uitgaven en de European Innovation Act aan bod. Tot slot wordt vooruitgekeken naar gesprekken over de opvolging van ECB-president Christine Lagarde, vervroegde verkiezingen in Spanje op 29 november en de Amerikaanse verkiezingen.