Een prima inkomen en toch financiële problemen

In dit artikel:

Steeds meer Nederlanders met een goed inkomen en een koophuis kampen met serieuze geldzorgen. Volgens Auke Schouwstra van de NVVK hebben ongeveer 745.000 huishoudens problematische schulden; veel daarvan horen niet tot de traditionele groep met laag inkomen. Bij circa 40 procent valt maandelijks netto meer dan 3.100 euro binnen, en ruim 200.000 van de huishoudens met problematische schulden wonen in een koopwoning.

Meerdere oorzaken spelen een rol: stijgende energieprijzen en onverwachte inkomensdalingen maken het moeilijker om de vaste lasten te betalen, terwijl uitgaven vaak niet snel genoeg omlaag kunnen. Bovendien is het gemakkelijker geworden schulden op te bouwen doordat consumenten producten vaak eerst kopen en later betalen. Onder zelfstandigen is de groep die in een schuldregeling terechtkomt de afgelopen vijf jaar ongeveer verdubbeld.

Huiseigenaren lopen vaak achter met hypotheekbetalingen; uit de Woonlastenmonitor van de Nationale Hypotheek Garantie blijkt dat 4,3 procent van de woningbezitters grote moeite heeft met woonlasten. Schouwstra waarschuwt dat mensen vaak lang wachten met hulp zoeken — gemiddeld acht jaar na een eerste betaalachterstand — waardoor schulden hoog kunnen oplopen en extra kosten zich opstapelen. Verkoop van de eigen woning is lang niet altijd de beste uitweg: wie noodgedwongen verkoopt, betaalt vaak later meer aan huur dan hij eerder aan hypotheek betaalde, wat aflossen juist bemoeilijkt.

Karin Radstaak van het Nibud benadrukt dat geldproblemen zowel door ingrijpende levensgebeurtenissen ontstaan (ziekte, arbeidsongeschiktheid, echtscheiding) als door geleidelijke factoren zoals impulsief koopgedrag of verslavingen zoals gokproblemen. Ze merkt op dat veel huishoudens geen buffer hebben: één op de vijf beschikt nauwelijks over financiële reserves. Radstaak relativeert het begrip ‘onvoorziene uitgaven’ — apparaten en auto’s hebben een beperkte levensduur, dus kosten daarvoor zijn deels te voorspellen — en wijst op het belang van sparen; het Nibud biedt een rekenhulp om te bepalen hoe groot een noodpotje zou moeten zijn.

Kortom: schuldenproblematiek treft niet alleen de laagste inkomens; ook wie goed verdient en een eigen huis heeft, kan door toenemende vaste lasten, betalingsgedrag en levenservaringen snel in de problemen raken. Vroegtijdige hulp en het opbouwen van een financiële buffer kunnen veel leed voorkomen.