Een smeltend kapmes en een queervriendelijke broeikas

vrijdag, 20 november 2026 (07:05) - Het Financieele Dagblad

In dit artikel:

De tentoonstelling ‘Broodnodig’ in het Stedelijk Museum Schiedam onderzoekt hoe voedsel verbonden is met identiteit, cultuur, herinneringen, waardigheid en macht. De expositie kwam tot stand na gesprekken met acht voedseldeskundigen en chefs en toont werk van vijftig Nederlandse en internationale kunstenaars. Volgens directeur Anne de Haij brengt eten mensen samen, juist in een tijd van polarisatie. Curator Rawad Baaklini benadrukt daarnaast dat voedsel noodzakelijk is om te leven, maar door stijgende kosten en ongelijke toegang ook een kwestie van vrijheid en afhankelijkheid vormt.

Een centraal thema is de herkomst van voedsel. Yassine Ben Abdallah verbeeldt het koloniale verleden van de suikerproductie op La Réunion met een kapmes van suiker, dat tijdens de tentoonstelling langzaam smelt. Astrid van Nimwegen confronteert bezoekers in haar video-installatie ‘Slaughterhouse’ met de gewelddadige manier waarop mensen dieren behandelen. Andere werken leggen de relatie tussen eten en identiteit bloot. In ‘Table Manners’ laat Zina Saro-Wiwa inwoners van de Nigerdelta eten, waarmee ze een ander beeld schetst van een gebied dat vaak alleen vanwege olievervuiling in het nieuws komt. Ster Borgman gebruikt een oude, roestige kas om zowel de industrialisering van voedselproductie als diens persoonlijke ervaringen met queer-zijn te verbeelden.

Voedsel roept ook herinneringen aan familie en thuis op. Ymane Fakhir filmt haar grootmoeder tijdens traditionele bereidingen als het rollen van vermicelli en het schoonmaken van couscous. Eleye Boerenkamps maakte van de eettafel uit haar ouderlijk huis een sculptuur die herinneringen aan verbondenheid, conflict en haar zoektocht naar een nieuw thuis weerspiegelt.

De tentoonstelling toont ten slotte hoe voedsel als politiek machtsmiddel kan functioneren. Walid Raad verwijst in kleurrijke animaties naar dictators in het door oorlog getekende Libanon; zijn taarten zijn tegelijk levenselixer en gif. In de afsluitende ‘Empty Stomach’-zaal bestaat een maagvormige installatie van Najla El Zein uit 4.428 lege lepels. De reflecties herinneren bezoekers eraan dat voedsel voor veel mensen niet vanzelfsprekend is. ‘Broodnodig’ stelt daarmee de vraag wat er met iemands vrijheid gebeurt wanneer anderen bepalen of die persoon te eten krijgt.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: René van der Gijp reageert op uitspraken Nigel de Jong: 'Wat bezielt zo'n man?!'