Er komen twintig miljoen vaten nooddiesel aan

In dit artikel:

Elf EU-landen, waaronder Nederland, brengen uiterlijk eind januari 2027 gezamenlijk 42,6 miljoen vaten uit hun strategische oliereserves op de markt. Het gaat om 20,5 miljoen vaten diesel, waaraan vooral in Europa een tekort dreigt. Frankrijk levert de helft van die diesel en verkoopt die tegen kostprijs. Volgens minister Roland Lescure kan dat de Franse brandstofprijs met ongeveer 12 tot 18 cent per liter verlagen.

De Europese Commissie onderzoekt daarnaast hoe de raffinage in Europa kan worden versterkt. In de afgelopen twintig jaar is een kwart van de Europese raffinaderijen gesloten. Vooral de beschikbaarheid van diesel en kerosine baart zorgen, omdat die brandstoffen essentieel zijn voor respectievelijk transport, landbouw en defensie, en voor de luchtvaart. Duitsland heeft de grootste raffinagecapaciteit, gevolgd door Frankrijk en Nederland. Polen, Tsjechië en andere landen in Midden- en Oost-Europa vragen om een langetermijnstrategie voor de productie en beschikbaarheid van olieproducten in de regio.

Nieuwe raffinaderijen bouwen is echter duur, tijdrovend en moeilijk te verenigen met de Europese klimaatdoelen. De Commissie vreest dat installaties die nu nodig zijn later onrendabele ‘stranded assets’ worden. Daarom ligt de nadruk voorlopig op het opvoeren van de productie bij bestaande raffinaderijen. De dieselmarkt blijft volgens de Commissie waarschijnlijk tot ver in 2027 krap.

Ook de Ierse regering zet een belangrijke stap in het debat over de toekomst van Noord-Ierland. Bijna dertig jaar na het Goede Vrijdag-akkoord richt zij een agentschap op dat, onder leiding van de premier, drie scenario’s moet onderzoeken: een herenigd Ierland, voortzetting van de huidige situatie binnen het Verenigd Koninkrijk, of een herenigd Ierland waarin Noord-Ierland een aparte status met ruime autonomie krijgt. Het is voor het eerst in decennia dat Dublin zelf zo’n onderzoek uitvoert.

Het Goede Vrijdag-akkoord verplicht Londen tot een referendum over hereniging als er aanwijzingen zijn dat een meerderheid in Noord-Ierland daarvoor is. Peilingen wijzen nog steeds op een voorkeur voor het Verenigd Koninkrijk, maar die meerderheid is sinds de brexit kleiner geworden. Sinn Féin voert de druk voor een referendum op. Premier Micheál Martin wil met zijn plan naar eigen zeggen betrouwbare, niet-partijdige informatie bieden. Coalitiepartij Fine Gael presenteert volgende week eveneens een eigen plan voor een mogelijke hereniging.

De Europese agrifoodsector noteerde in de eerste acht maanden van 2026 een handelsoverschot van 34,7 miljard euro, 4,1 miljard euro meer dan een jaar eerder. Dat positieve cijfer verhult echter problemen. De droge zomer heeft de oogsten aangetast; in Frankrijk halveert de maisoogst en is de suikerbietenoogst de laagste sinds 1980. Omdat veel oogsten pas na augustus binnenkomen, zeggen de handelscijfers nog weinig over de uiteindelijke gevolgen.

Het grotere overschot komt bovendien vooral doordat de import goedkoper is geworden, niet doordat Europa veel meer exporteert. De export bleef ongeveer stabiel, met dalingen bij onder meer olijfolie en varkensvlees en stijgingen van rundvlees naar Turkije en zonnebloemolie naar India. De export van bont nam met 14 procent toe. Vooral de sterke daling van de cacaoprijs drukte de importwaarde: Europa kocht 2 procent minder cacao, maar betaalde daar 29 procent minder voor. Een vergelijkbaar, zij het kleiner effect was zichtbaar bij koffie. Verwerkte cacao- en koffieproducten droegen daardoor eveneens bij aan het hogere handelsoverschot.

Op de Europese agenda staan de komende week onder meer gesprekken over eerlijkere ticketprijzen, online fraude, digitale soevereiniteit, methaanuitstoot in de landbouw en de toekomst van de Europese auto-industrie. De Commissie presenteert woensdag haar werkprogramma voor 2027, naast rapporten over vereenvoudiging van EU-regels, uitbreiding, asiel en migratie. Ook onderwijs, vaardigheden en duurzaam toerisme komen aan bod. Verder wordt uiterlijk woensdag een besluit verwacht over de overname van MediaMarkt door JD.com. Donderdag volgen debatten over EU-uitbreiding, vereenvoudiging van regelgeving en de praktische gevolgen van het handelsakkoord tussen de EU en Mercosur.

De nieuwsbrief verwijst ten slotte naar achtergrondstukken over de invloed van immigratie op de Spaanse verkiezingen, Russische belangen en spanningen op Spitsbergen, de economische problemen van Frankrijk, de verplichte voorkeur voor Europese bedrijven bij bepaalde aanbestedingen en de groei van extremisme binnen de Republikeinse Partij in de Verenigde Staten.