Ethisch verantwoorde AI in de financiële sector
In dit artikel:
Kunstmatige intelligentie dringt steeds dieper door in financiële dienstverlening: van geautomatiseerde kredietbesluiten tot risicoprofielen die in seconden worden opgesteld. Dat roept concrete vragen op over verantwoordelijkheid, discriminatie en de rol van menselijke afwegingen — vragen die urgenter zijn geworden nu de Europese AI Act van kracht is en toezichthouders strenger optreden.
Techniekfilosoof en AI-ethicus Joris Krijger (Erasmus Universiteit Rotterdam) benadrukt dat niet alleen de data en het model bepalen hoe AI-toepassingen uitpakken, maar vooral ook de organisatieprocessen daaromheen. In zijn boek Onze kunstmatige toekomst (2025), dat meerdere prijzen kreeg, pleit hij voor een verankering van ethiek in governance, beleid en dagelijkse besluitvorming. Op basis van zijn onderzoek ontwikkelde hij een volwassenheidsmodel met zes sleuteldimensies: beleidskaders, governance, formele checks, training van medewerkers en management, bewustzijn bij bestuurders en integratie in inkoop- en ontwikkelprocessen. Volgens Krijger leidt inzet op één gebied zonder de rest te versterken niet tot echte vooruitgang.
Om financiële instellingen te helpen die organisatorische en ethische aspecten te borgen, lanceert Leaders in Finance Academy de peer-to-peer training Ethiek & AI. De cursus is gericht op risk & compliance officers, data-analisten, beleidsmakers, professionals in de eerste lijn en AI-specialisten. In plaats van een technische deep dive behandelt de training de maatschappelijke en ethische implicaties van algoritmische besluitvorming — onder meer bias, discriminatie, uitlegbaarheid en de verschuivende verantwoordelijkheden binnen organisaties. Deelnemers wisselen praktijkervaringen uit en werken aan concrete handelingsperspectieven voor hun eigen organisaties.
Krijger waarschuwt: “Je moet ethiek niet uitbesteden aan dit soort systemen.” Volgens Maarten Bolk van Leaders in Finance Academy brengt Krijger wetenschappelijke diepgang en praktijkinzicht samen, en de training legt de nadruk op leren van vakgenoten en toepasbaarheid. Geïnteresseerden kunnen zich via Leaders in Finance Academy aanmelden.