Europa in de ban van invasies
In dit artikel:
De oorlog tussen Iran en Israël heeft direct voelbare gevolgen voor de EU: stijgende olie- en gasprijzen en de dreiging van grotere vluchtelingenstromen. Ugochi Daniels van de VN-migratiedienst IOM meldt dat de meeste Iraniërs voorlopig binnen de landsgrenzen blijven, maar waarschuwt dat aanhoudende vijandelijkheden secundaire migratie waarschijnlijker maken. Naar schatting zijn 3,2 miljoen Iraniërs ontheemd, in een regio die al zo’n 19 miljoen ontheemden telt. Libanon alleen huisvest circa 820.000 ontheemden; opvangcentra zitten op capaciteit en veel mensen verblijven bij gastgezinnen, wat de humanitaire druk vergroot. De IOM vindt de huidige internationale hulp, ook uit de EU en van landen als Frankrijk, onvoldoende—een situatie die vorig jaar verergerde door Amerikaanse bezuinigingen op humanitaire hulp.
Op politiek-militair vlak zet de VS aan tot meer NAVO-betrokkenheid bij de bescherming van de scheepvaart in de Perzische Golf; Israël voorziet dat de acties tegen Iran nog minstens enkele weken doorgaan. In Teheran is geen bereidheid tot opgave zichtbaar.
In Brussel is opvallend nieuws dat het EPSO-concours een recordaantal inschrijvingen kreeg: 174.992 kandidaten stelden zich kandidaat voor de selectieprocedures naar functies in de EU-instellingen (ongeveer 1.490 plekken, met een bruto/netto-salarisindicatie van circa €6.000 netto). De geografische verdeling springt in het oog: bijna 79.450 Italianen en meer dan 10.000 Grieken schreven zich in, terwijl Nederland met 2.734 aanmeldingen (1,6% van het totaal) fors ondervertegenwoordigd is vergeleken met de bevolkingsproportie (ongeveer 4%). Commentatoren zien in de massale belangstelling niet alleen enthousiasme voor een EU-carrière, maar ook een uiting van economische onzekerheid onder jonge afgestudeerden.
In Groenland is de regeringscrisis concreet geworden: Vivian Motzfeldt (minister van Buitenlandse Zaken) trad af nadat haar partij Siumut uit de coalitie stapte. De breuk volgde op spanningen rond deelname van Groenlandse ministers aan de Deense verkiezingscampagne en op achterliggende geopolitieke zorgen sinds de Amerikaanse interesse in Groenland vorig jaar. Premier Jens-Frederik Nielsen behoudt een meerderheid en neemt voorlopig Motzfeldts portefeuille over. Op 24 maart stemmen de Denen opnieuw en ook Groenland kiest twee vertegenwoordigers; de Deense premier vervroegde de verkiezingen mede door de recente spanningen met de VS.
Verder op de EU-agenda: energieministers komen maandag in Brussel bijeen (het energie- en prijsprobleem door het Midden-Oosten-conflict staat centraal); diezelfde dag discussieert een Atlantic Council/Rafik Hariri Center-event over Europa’s rol in het Midden-Oosten. Andere aankomende dossiers zijn heropening van handelsbesprekingen over importheffingen met de VS, conferenties in het Europees Parlement over steun aan democratie, presentatie van een nieuw Europees vennootschapsmodel (EU Inc.), en een EU-top over concurrentiekracht. De ECB kondigt donderdag haar rentebesluit aan te midden van inflatierisico’s door de geopolitieke spanning.
Kortere items: er is een debat over de toekomst van het emissiehandelssysteem (ETS); de Belgische justitie maakte een blunder door de immuniteit van een EP-lid te willen opheffen vanwege naamverwarring in de Huawei-affaire; en bij onderhandelingen over de volgende meerjarenbegroting waarschuwen experts dat gebrek aan consensus kan leiden tot een politiek veilige maar weinig effectieve begroting, met ad-hoc oplossingen voor urgente noden.