Europa omarmt beleggen, Nederland houdt vast aan sparen

In dit artikel:

Nederlandse huishoudens hebben relatief veel geld, maar beleggen veel minder dan andere Europeanen. Volgens onderzoek van ING sluit 42% beleggen volledig uit, tegenover ongeveer 30% in de rest van Europa. Daarmee is Nederland een Europese uitschieter. De analyse komt op een moment dat onder meer de Europese Centrale Bank en het Draghi-rapport oproepen om meer spaargeld naar bedrijven, innovatie en economische groei te laten stromen.

Beleggen kan op lange termijn aanzienlijk meer opleveren dan sparen. Tussen 2002 en 2025 bedroeg het gemiddelde jaarlijkse rendement op bankrekeningen 1,2%, tegenover 4,2% voor beleggingsfondsen en 6% voor beursgenoteerde aandelen. Als Europeanen een kwart van hun spaargeld hadden belegd, zou hun vermogen volgens ING met 7% van het bbp zijn toegenomen; bij directe aandelen zou dat 18% zijn geweest. Meer beleggingen zouden bovendien vooral snelgroeiende bedrijven toegang geven tot risicokapitaal, terwijl Europese huishoudens ondernemingen nu vooral indirect via banken financieren.

De Nederlandse terughoudendheid komt volgens ING minder voort uit cultuur dan uit de inrichting van het financiële systeem. Nederlanders bouwen veel vermogen op via pensioenfondsen, waardoor 29% beleggen voor later niet nodig vindt, tegenover 22% elders. Daarnaast gaat veel geld naar de eigen woning en hypotheekaflossing, terwijl een deel van het vermogen in niet-beursgenoteerde bedrijven zit. Nederlanders houden daardoor gemiddeld ongeveer 25.000 euro aan liquide beleggingen aan, tegen 43.000 euro in andere Europese landen.

Ook onzekerheid speelt een rol: de helft noemt risicoaversie, 44% vergelijkt beleggen met gokken en 39% zegt te weinig kennis te hebben. Toch zijn volgens hoofdeconoom Marieke Blom eenvoudige regels vaak voldoende: beleg alleen geld dat lang kan blijven staan, spreid breed en kies goedkope producten. Een kentering is zichtbaar, vooral onder jongeren. In Europa daalde het aandeel banktegoeden in het liquide vermogen in 2025 naar 62%, al ligt dat in Nederland nog op 76%. Nederlanders van 25 tot 34 beleggen inmiddels bijna even vaak als leeftijdsgenoten elders. Fiscale stimulansen, zoals in Zweden en binnenkort Duitsland, kunnen die ontwikkeling verder versnellen.