Europese banken gaan tijdperk van operationele excellentie in nu rentegedreven winsten afnemen

In dit artikel:

De Europese bankensector gaat een normalere marktfase in nadat banken tussen 2022 en 2023 sterk profiteerden van stijgende rentemarges. Dat blijkt uit de European Retail Banking Radar van Kearney, gebaseerd op 88 banken in 21 West- en Oost-Europese markten. Sinds centrale banken medio 2024 de rente begonnen te verlagen, staan de rente-inkomsten onder druk. Volgens Kearney kost elke renteverlaging van 10 basispunten door de Europese Centrale Bank de banken in de EU-27 ongeveer €26 miljard aan inkomsten.

De verschillen in efficiëntie tussen regio’s zijn groot. Zuid-Europa presteerde in 2025 het best, met een gemiddelde cost-income ratio van 44%. Portugal was koploper met 32%, gevolgd door Spanje met 37%; Frankrijk was met 67% het minst efficiënt. Ondanks dalende rentemarges groeide het volume aan retailleningen met 3,5%, doordat lagere tarieven de vraag stimuleerden. Banken vingen een deel van de lagere rente-inkomsten op met provisies uit onder meer betaaldiensten, kaarten en beleggingsadvies. Die inkomsten stegen met 4,5%, waardoor de gemiddelde winst per klant met 2,1% toenam. In Oost-Europa groeide die winst het sterkst, terwijl Scandinavië en Zwitserland een daling noteerden.

Technologie moet de efficiëntie verder verhogen. Europese banken investeerden in 2025 circa €9,15 miljard in kunstmatige intelligentie; die uitgaven zullen naar verwachting jaarlijks met meer dan 33% groeien. AI verhoogt vooral de productiviteit en versnelt onder meer risicobeoordeling, kredietprijzen en de verwerking van renteveranderingen. Daardoor kunnen bankinkomsten wel sterker schommelen.

Kearney adviseert banken daarom minder afhankelijk te worden van hoge rentes en meer terugkerende provisie-inkomsten op te bouwen via vermogensbeheer, verzekeringen en transactiediensten. Gedisciplineerd kredietbeheer, een goede prijsstrategie, continue automatisering en een persoonlijkere klantbenadering zijn volgens het advies bepalend voor blijvend concurrentievoordeel.